Rijksmap

Rijksmap › Ministerie van Financiën › Dienst Toeslagen › rapport

Gedragsonderzoek Muteren 2025

2026-07-06 · Onderzoeken en evaluaties: Behavior Change Group · standaard Extern onderzoek · Toezicht & onderzoek

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

Officiële omschrijving

Dienst Toeslagen wil voorkomen dat burgers toeslag moeten terugbetalen. In navolging van eerdere pilots voert Toeslagen in 2025 acties uit onder de noemer 'muteren na attenderen'. Hierbij past Dienst Toeslagen de hoogte van de toeslag automatisch aan op basis van contra-informatie - zoals afwijkende gegevens over inkomen of kinderopvang - als de burger niet reageert op een attenderingsbrief. Met dit gedragsonderzoek is gekeken hoe burgers het mutatieproces hebben ervaren en onderzocht welke gedr

Risicothema's

Communicatie, reputatie en stakeholdersFinanciële, liquiditeits- en insolventierisico's

Waarom deze indeling: De dienst past sinds 2025 het voorschot automatisch aan op basis van contra-informatie over inkomen en opvanglasten wanneer burgers niet reageren op een attenderingsbrief, om terugvorderingen te voorkomen. Uit 21 diepte-interviews blijkt dat de eerste reactie op de brief vaak schrik of verwarring is en dat de brief tussen de overige post verdwijnt, waarbij pas na mondelinge toelichting begrip van het proces ontstaat. Burgers komen niet in actie omdat zij weinig urgentie ervaren, erop vertrouwen dat de juiste gegevens worden gebruikt en de automatische aanpassing als geregeld beschouwen. Geadviseerd wordt de attenderingsbrief te schrappen en direct te muteren.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie
Ministerie van Financiën
Organisatieonderdeel
Dienst Toeslagen
Onderdeel volgens het rapport
Dienst Toeslagen
Bron
Onderzoeken en evaluaties: Behavior Change Group
Toegepaste standaard
Extern onderzoek
Datum
2026-07-06

Bronnen

Het rapport zelf
originele publicatie
Omschrijving
officiële omschrijving, overgenomen van de publicatiepagina
Risicolabels
toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel
rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt
augustus 2026

Andere rapporten over Dienst Toeslagen

Alle openbaar bekende rapporten over Dienst Toeslagen