Rijksmap

RijksmapMinisterie van FinanciënDienst Toeslagen › rapport

Analyse risicoclassificatiemodel Toeslagen

2022-04-21 · Onderzoeken en evaluaties: Ministerie van Financien · standaard Extern onderzoek · Toezicht & onderzoek

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

AI-samenvatting

Toeslagen analyseerde, zoals toegezegd aan de Tweede Kamer, het risicoclassificatiemodel dat tussen 2013 en eind 2019 maandelijks aanvragen voor huur- en kinderopvangtoeslag op risico rangschikte. Ongeveer 79.000 mensen zijn na selectie door het model handmatig behandeld, samen goed voor zo'n 92.000 behandelingen. Van de geselecteerde huurtoeslagaanvragers had 31 procent geen Nederlandse nationaliteit, tegenover 7 procent van de hele populatie; bij kinderopvangtoeslag was dat 21 om 4 procent. Ook het inkomen lag veel lager: gemiddeld 14.948 euro bij de geselecteerde groep tegen 38.485 euro in de totale populatie. Volgens de analyse kwam niemand op één kenmerk in de hoogste risicogroep, maar altijd door een combinatie van kenmerken.

Risicothema's

Digitale disruptie, nieuwe technologie en AIVeranderende wet- en regelgevingGovernance en verslaggeving

Waarom deze indeling: Het onderzochte risico is de inzet van een zelflerend risicoselectiemodel bij een uitvoeringsorganisatie (digital); de analyse laat zien dat indicatoren als 'Nederlanderschap ja/nee' en de leeftijd van het burgerservicenummer tot selectie leidden, wat raakt aan privacy- en mensenrechtelijke waarborgen (laws). Gebrekkige documentatie, archivering en evaluatie van het model maken verantwoording achteraf deels onmogelijk (governance).

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie
Ministerie van Financiën
Organisatieonderdeel
Dienst Toeslagen
Bron
Onderzoeken en evaluaties: Ministerie van Financien
Toegepaste standaard
Extern onderzoek
Datum
2022-04-21

Bronnen

Het rapport zelf
originele publicatie
Omschrijving
samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
Risicolabels
toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel
rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt
augustus 2026

Andere rapporten over Dienst Toeslagen

Alle openbaar bekende rapporten over Dienst Toeslagen