Rijksmap › Ministerie van Financiën › Dienst Toeslagen › rapport
Toeslagen en doenvermogen. Alternatieven voor het toeslagstelsel getoetst vanuit burgerperspectief
Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve RijksmapWaar gaat dit rapport over?
Kwalitatief gedragsonderzoek naar de doenlijkheid van vijftien alternatieve maatregelen voor het toeslagenstelsel (huurtoeslag, zorgtoeslag, kindgebonden budget, kinderopvangtoeslag), getoetst vanuit burgerperspectief. Via telefonische interviews met 48 burgers, zeven focusgroepen met 41 professionals en een gedragswetenschappelijke expertanalyse zijn per maatregel acties, begrijpelijkheid en consequenties (terugvorderingen, niet-gebruik) in kaart gebracht aan de hand van burgerreizen. Maatregelen die inkomen als grondslag schrappen of automatiseren (zoals t-2, een vaste inkomensaanvulling of gratis opvangdagdelen) verlagen het beroep op doenvermogen voor de meeste burgers, maar verschuiven de resterende lasten vaak naar juist kwetsbare groepen met wisselende inkomens. Oordelen zijn indicatief; vervolgonderzoek naar het stelsel als geheel wordt aanbevolen.
Risicothema's
Veranderende wet- en regelgevingFinanciële, liquiditeits- en insolventierisico's
Waarom deze indeling: Waarom deze labels: het onderzoek toetst vijftien mogelijke stelselwijzigingen van het toeslagenstelsel (veranderende wet- en regelgeving) en draait inhoudelijk om de financiele risico's die het voorschotstelsel voor burgers oplevert, zoals (hoge en gestapelde) terugvorderingen, niet-gebruik en schulden.
Toegekend met een AI-model (Fable 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.
Waar hoort dit rapport bij?
- Ministerie
- Ministerie van Financiën
- Organisatieonderdeel
- Dienst Toeslagen
- Bron
- Onderzoeken en evaluaties: Dijksterhuis & van Baaren
- Toegepaste standaard
- Extern onderzoek
- Datum
- 2020-11 (alleen de maand is bekend)
Bronnen
- Het rapport zelf
- originele publicatie
- Omschrijving
- samenvatting door een AI-model (Fable 5) op basis van de publicatie
- Risicolabels
- toegekend met een AI-model (Fable 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
- Indeling bij een onderdeel
- rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
- Bijgewerkt
- augustus 2026
Andere rapporten over Dienst Toeslagen
- 2026-07-22Verkenning van de niet tijdig uitgevoerde betalingen bij de indicator 'Tijdig betalen' van Dienst ToeslagenAuditdienst Rijk
- 2026-07-14Assurancerapport DigiD-beveiligingsassessment Dienst Toeslagen GTM ToeslagenAuditdienst Rijk
- 2026-07-06Gedragsonderzoek Muteren 2025Behavior Change Group
- 2026-07-06Invorderingsmaatregelen bij Dienst Toeslagenonbekend
- 2026-06-30Rapportage Toeslagen Barometer 2025onbekend
- 2026-06Stand van de uitvoering 2026. Waar we staan en waar we naartoe gaanDienst Toeslagen