Rijksmap › Ministerie van Financiën › DG Fiscale Zaken › rapport
Autobelastingen als beleidsinstrument
Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve RijksmapWaar gaat dit rapport over?
Autobelastingen leverden het Rijk in 2018 ongeveer € 16,6 miljard op. Dit omvat de Belasting van Personenauto’s en Motorrijwielen (BPM), de Motorrijtuigenbelasting (MRB), de bijtelling voor privégebruik van auto’s van de zaak in de loon- en... In de Wet uitwerking Autobrief II zijn 2 hoofddoelen van de autobelastingen benoemd: een stabiele inkomstenstroom voor de overheid op basis van verdedigbare en uitvoerbare autobelastingen; een wezenlijke ondersteuning van luchtkwaliteits- en klimaatdoelen op autogebied via proportionele en goed gerichte fiscale prikkels. Wij hebben onderzocht of en hoe de prikkels in de autobelastingen bijdragen aan deze hoofddoelen. Autobelastingen zijn met het oog op de luchtkwaliteits- en klimaatdoelen niet optimaal ingericht Onze conclusie is dat de autobelastingen, met uitzondering van de BPM, een stabiele inkomstenstroom opleveren voor het Rijk, afgezet tegen de ontwikkeling van het BBP. De stabiliteit van de BPM en accijnzen staat echter onder druk, omdat het Rijk in zijn beleid streeft naar een forse toename van het aantal elektrische auto’s. We concluderen verder dat de huidige prikkels in de autobelastingen met het oog op de luchtkwaliteits- en klimaatdoelen niet optimaal zijn ingericht. De autobelastingen kennen allerlei vrijstellingen, teruggaafregelingen en tariefreducties, die vaak een lange voorgeschiedenis hebben. Voor een deel zijn deze regelingen gericht op de luchtkwaliteits- en klimaatdoelen, maar in de meeste gevallen hebben ze een [...]
Risicothema's
Financiële, liquiditeits- en insolventierisico'sKlimaat, biodiversiteit en milieuGovernance en verslaggeving
Waarom deze indeling: Het rapport toetst de twee hoofddoelen van de autobelastingen, die in 2018 ongeveer 16,6 miljard euro opbrachten: een stabiele inkomstenstroom en ondersteuning van luchtkwaliteits- en klimaatdoelen. De Rekenkamer concludeert dat de BPM geen stabiele bron is en dat de stabiliteit van BPM en accijnzen onder druk staat door de gewenste groei van elektrische auto's, terwijl de fiscale prikkels niet aangrijpen bij de feitelijke uitstoot, elkaar op onderdelen tegenwerken zoals het lage dieselaccijnstarief tegenover de dieseltoeslag in BPM en MRB, en de youngtimerregeling onbedoeld oudere en vuilere auto's aantrekkelijk maakt. De onderbouwing schiet tekort: er is geen uitgewerkte beleidstheorie, er zijn geen streefwaarden, van de 54 bijzondere regelingen met circa 1,96 miljard euro derving zijn er sinds 2010 slechts twee geevalueerd en de bijtelling van 22 en 35 procent mist een cijfermatige onderbouwing voor het parlement.
Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.
Waar hoort dit rapport bij?
- Ministerie
- Ministerie van Financiën
- Organisatieonderdeel
- DG Fiscale Zaken
- Onderdeel volgens het rapport
- directoraat-generaal voor Fiscale Zaken
- Bron
- Algemene Rekenkamer
- Toegepaste standaard
- ISSAI
- Datum
- 2019-11-27
Bronnen
- Het rapport zelf
- originele publicatie
- Omschrijving
- officiële omschrijving, overgenomen van de publicatiepagina
- Risicolabels
- toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
- Indeling bij een onderdeel
- rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
- Bijgewerkt
- augustus 2026
Andere rapporten over DG Fiscale Zaken
- 2025-11-04Verantwoord belasten - Voor een beter belastingbeleidAlgemene Rekenkamer
- 2025-08-01Onderzoek energie-investeringsaftrek (EIA) en milieu-investeringsaftrek (MIA)Dialogic
- 2024-05-08Suikerbelasting: effectenonderzoekEcorys
- 2022-06-10Onderzoeksrapport evaluatie uitvoering toezichtplan arbeidsrelatiesAuditdienst Rijk
- 2020-06-24Autobelastingen als beleidsinstrumentAlgemene Rekenkamer
- 2019-06-26Forfaits in het belastingstelselAlgemene Rekenkamer