Rijksmap

Rijksmap › Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat › DG Luchtvaart en Maritieme Zaken › rapport

Het vlagregister en het woonlandbeginsel - Economische en strategische waarde

2026-02-18 · Onderzoeken en evaluaties: HCSS en Deloitte · standaard Extern onderzoek · Toezicht & onderzoek

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

Officiële omschrijving

Het rapport gaat over onderzoek naar de effecten voor de Nederlandse maritieme sector van het loslaten van het woonlandbeginsel voor zeevarenden.

Risicothema's

Marktverandering en concurrentieMacro-economische en geopolitieke onzekerheidVeranderende wet- en regelgevingPersoneel, diversiteit en behoud van talent

Waarom deze indeling: Het onderzoek verwacht dat 50 tot 70 procent van de circa 1200 schepen in het Nederlandse vlagregister zal omvlaggen als het woonlandbeginsel wordt losgelaten, omdat de loonkosten van een voorbeeldvrachtschip dan met circa 235.000 euro per jaar oftewel 42 procent stijgen terwijl omvlaggen ongeveer 10.000 euro per schip kost; het directe economische effect wordt geraamd op 125 tot 200 miljoen euro per jaar, met risico op faillissementen en verplaatsing van hoofdkantoor- en HR-processen naar het buitenland. De aanleiding is juridisch: twee niet-bindende oordelen van het College voor de Rechten van de Mens van 18 augustus 2025 die de woonlandgebonden beloning discriminerend noemen, tegen de achtergrond van de Wet bemanning zeeschepen, de Maritime Labour Convention en de wetsvoorstellen Wwke en Wwdvi. Geopolitiek weegt zwaar in de hoofdstukken over staatsveiligheid en strategische autonomie: vordering van schepen onder de Rijkswet noodvoorzieningen scheepvaart, de rol van Nederlandse havens voor NAVO-transport, de Chinese dominantie met 20,2 procent van de wereldvloot en 96 procent van de zeecontainers, en het gegeven dat circa 15 procent van de kapiteins op Nederlandse schepen Rus is. Personeel is een eigen thema: 5.566 in Nederland wonende zeevarenden, een nijpend tekort aan vakmensen, dalende instroom bij zeevaartscholen en een geschat verlies van 111 tot 389 kapiteinsposities.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie
Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
Organisatieonderdeel
DG Luchtvaart en Maritieme Zaken
Onderdeel volgens het rapport
DGLM; Directie Maritieme Zaken
Bron
Onderzoeken en evaluaties: HCSS en Deloitte
Toegepaste standaard
Extern onderzoek
Datum
2026-02-18

Bronnen

Het rapport zelf
originele publicatie
Omschrijving
officiële omschrijving, overgenomen van de publicatiepagina
Risicolabels
toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel
rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt
augustus 2026

Andere rapporten over DG Luchtvaart en Maritieme Zaken

Alle openbaar bekende rapporten over DG Luchtvaart en Maritieme Zaken