Ramingen individuele maatregelen, uitgaven en ontvangsten moet beter

Deelonderzoek behorend bij verantwoordingsonderzoek ministerie van Financiën en Nationale Schuld. De Tweede Kamer heeft zorgen over de afwijkingen tussen de budgettaire ramingen en de realisaties. Mede naar aanleiding daarvan heeft de Tweede Kamer in 2024 een motie van het lid Van Oostenbruggen c.s. aangenomen, waarin de Algemene Rekenkamer wordt verzocht onderzoek in te stellen naar de oorzaken van de grote verschillen tussen de ramingen van het begrotingstekort en de uitkomsten ( Algemene Rekenkamer, 2025 ). De door de minister van Financiën ingestelde Expertgroep Realistisch Ramen (2025) heeft zich ook uitgesproken over deze ramingsafwijkingen en heeft aanbevolen om de methoden voor het maken van ramingen te verbeteren, zodat de nauwkeurigheid van de begrotingstekorten toeneemt. In ons rapport Staat van de Rijksverantwoording 2024 gaan we nader in op deze zorgen. Aanvullend op het werk van de expertgroep noemen we daarin een aantal concrete voorbeelden waaruit blijkt dat het realiteitsgehalte van ramingen van maatregelen en projecten beter moet. Zo zagen we dat de schommelingen in het budget voor Asiel en Migratie zorgen voor risico’s in de uitvoering, en dat bij de renovatie van het Binnenhof er te weinig gecommuniceerd werd over onzekerheden. De raming van belastingontvangsten vraagt extra aandacht omdat de budgettaire gevolgen van belastingmaatregelen vaak niet scherp in beeld zijn en snel bijsturen niet mogelijk is. Kortom, het is belangrijk dat de minister van [...]

Financiële, liquiditeits- en insolventierisico'sGovernance en verslaggevingBedrijfscontinuïteit en operationele weerbaarheid

Waarom deze indeling: Het onderzoek gaat over de kwaliteit van budgettaire ramingen en de afwijkingen tussen raming en realisatie, met 18,6 miljard euro aan niet-bestede middelen, 17 miljard aan doorgeschoven uitgaven en 1,6 miljard aan meevallers, wat financial centraal maakt. Governance volgt uit de toets aan de normen van de Comptabiliteitswet, de interne controles, de beperkte systeemtoegang en het verwijt dat de minister het ramingenproces te weinig en te laat systematisch heeft geevalueerd. De tekst benoemt zelf een continuiteitsrisico bij de raming van de rijksinkomsten omdat slechts een beperkt aantal medewerkers inhoudelijk betrokken is.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Financiën

Organisatieonderdeel

DG Rijksbegroting

Onderdeel volgens het rapport

directoraat-generaal Rijksbegroting

Bron

Algemene Rekenkamer

Toegepaste standaard

ISSAI

Datum

2025-05-21

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

officiële omschrijving, overgenomen van de publicatiepagina

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Indeling bij een onderdeel

rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd

Bijgewerkt

augustus 2026

• 2026-05-20Evaluaties evalueren - Naar betere inzichten en effectiever gebruik van periodieke rapportagesAlgemene Rekenkamer
• 2024-02-29Onderzoeksrapport Audit op migratie Mijn SchatkistAuditdienst Rijk
• 2021-06-22Ruimte in de ramingen? Meerjarenramingen onderzochtAlgemene Rekenkamer
• 2021-04-21Inzicht in kwaliteitAlgemene Rekenkamer
• 2020-11-25Coronacrisis: de risico’s van garanties en leningen voor de overheidsfinanciënAlgemene Rekenkamer
• 2020-10-14Focus op de nettobetalingspositie van NederlandAlgemene Rekenkamer

Alle openbaar bekende rapporten over DG Rijksbegroting