Analyse toereikendheid inkomen op sociaal minimum

Deze kabinetsanalyse toetst opnieuw of het inkomen op het sociaal minimum toereikend is, na de analyse van de Commissie sociaal minimum uit 2023. Voor acht huishoudtypen zijn de minimaal noodzakelijke uitgaven volgens de Nibud-begrotingen naast het inkomen uit landelijke regelingen gelegd. Alle acht houden nu geld over, van 30 euro per maand bij een paar zonder kinderen tot 290 euro bij een alleenstaande ouder. Toeslagen vormen wel een groot deel van dat inkomen: bij een alleenstaande ouder met drie kinderen bijna 60 procent. In de praktijk komen mensen toch tekort door niet-gebruik en onvermijdbaar hoge uitgaven.

Financiële, liquiditeits- en insolventierisico'sGovernance en verslaggevingVeranderende wet- en regelgeving

Waarom deze indeling: De analyse rekent per huishoudtype uit of inkomen en minimaal noodzakelijke uitgaven op elkaar aansluiten, en laat zien dat marges van tientallen euro's per maand bepalend zijn. Het stelsel is versnipperd: een alleenstaande ouder kan afhankelijk zijn van negen landelijke inkomensbronnen plus lokale regelingen, met niet-gebruik tot 80 procent bij bijzondere bijstand. De uitkomst hangt af van de vormgeving van bijstand, toeslagen en kindregelingen en van de motie die om een dekkend sociaal minimum vraagt.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Organisatieonderdeel

DG Sociale Zekerheid en Integratie

Bron

Onderzoeken en evaluaties: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2025-07-11

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Indeling bij een onderdeel

rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd

Bijgewerkt

augustus 2026

• 2026-07-10UWV Monitor arbeidsparticipatie van mensen met een arbeidsbeperking 2025UWV, Strategie, Beleid en Kennis
• 2026-07Evaluatie adviesrecht van gemeenten bij schuldenbewindenBureau Bartels
• 2026-06(On)benutte handelingsruimte in de bijstandNederlandse Arbeidsinspectie
• 2026-05Monitor deelnemerservaringen Wet toekomst pensioenenIpsos I&O
• 2026-04-13Een vroege start op de Nederlandse arbeidsmarkt. Ervaringen, resultaten en werking van de proeven met startbanen voor statushoudersDe Beleidsonderzoekers
• 2026-04Pilot ketenverwijzing bij schuldenproblematiek: een brug naar gemeentelijke schuldhulpverleningHogeschool Utrecht, lectoraat Schulden en Incasso

Alle openbaar bekende rapporten over DG Sociale Zekerheid en Integratie