Rijksmap

RijksmapMinisterie van Sociale Zaken en WerkgelegenheidDG Sociale Zekerheid en Integratie › rapport

(On)benutte handelingsruimte in de bijstand

2026-06 · Rijksinspecties en andere toezichthouders: Nederlandse Arbeidsinspectie · standaard Rijkstoezicht · Toezicht & onderzoek

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

Officiële omschrijving

Dit onderzoek toont aan dat gemeenten de beschikbare handelingsruimte in de Participatiewet onvoldoende benutten om maatwerk te verlenen bij bijstandsaanvragen, wat leidt tot ongelijke behandeling tussen aanvragers. De hoofdbelemmeringen zijn gebrek aan kennis (met name van de Algemene wet bestuursrecht), onduidelijke kaders, beperkte tijd en vaardigheden, en een cultuur die nog te veel gericht is op controle in plaats van op de menselijke maat.

Risicothema's

Veranderende wet- en regelgevingPersoneel, diversiteit en behoud van talentGovernance en verslaggeving

Waarom deze indeling: De handelingsruimte komt voort uit de Participatiewet en de Algemene wet bestuursrecht en wordt door jurisprudentie verder opgerekt, terwijl de kennis daarvan bij consulenten tekortschiet. Het benutten van die ruimte vraagt specifieke competenties en kennis die niet iedereen heeft, terwijl gemeenten moeite hebben gekwalificeerd personeel te vinden. Verschillen tussen en binnen gemeenten kunnen leiden tot ongelijke behandeling van aanvragers.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Organisatieonderdeel
DG Sociale Zekerheid en Integratie
Bron
Rijksinspecties en andere toezichthouders: Nederlandse Arbeidsinspectie
Toegepaste standaard
Rijkstoezicht
Datum
2026-06 (alleen de maand is bekend)

Bronnen

Het rapport zelf
originele publicatie
Omschrijving
officiële omschrijving, overgenomen van de publicatiepagina
Risicolabels
toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel
rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt
augustus 2026

Andere rapporten over DG Sociale Zekerheid en Integratie

Alle openbaar bekende rapporten over DG Sociale Zekerheid en Integratie