Rijksmap › Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat › DG Mobiliteit › rapport
Inzicht in drijfveren en belemmeringen voor vrijwillig fietshelmgebruik. Vragenlijstonderzoek onder ouders met jonge kinderen, forensen en senioren
Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve RijksmapWaar gaat dit rapport over?
Kwantitatief panelonderzoek naar drijfveren en belemmeringen voor het vrijwillig dragen van een fietshelm, uitgevoerd onder 1.754 fietsers, van wie 1.528 niet-helmdragers verdeeld over ouders met jonge kinderen, forensen en senioren. Het veldwerk liep in juni 2023 via het NIPObase panel en diende als basis voor een gedragsstrategie in het kader van het Nationaal Toekomstbeeld Fiets en het Meerjarenplan Fietsveiligheid. Bezit staat niet gelijk aan gebruik: 45 procent van de helmbezitters draagt de helm wel eens, bij kinderen is dat 20 procent. Slechts 1 procent van de niet-helmdragers is zeker van plan komend jaar een helm te dragen, tegenover 42 procent die dat zeker niet doet. Het nut van de helm wordt breed erkend, maar persoonlijke noodzaak wordt zelden gevoeld; niet-helmdragers wijzen op eigen verantwoordelijkheid, ongemak en uiterlijk. Uit regressieanalyse komen ervaren belang, sociale norm en veiligheidsgevoel en het gebruik van een elektrische fiets als sterkste voorspellers naar voren. Ongeveer een op de vijf niet-helmdragers valt in het kansrijke segment twijfelaars.
Risicothema's
Gezondheid, veiligheid en beveiligingCommunicatie, reputatie en stakeholdersOrganisatiecultuur
Waarom deze indeling: Het onderzoek draait om hoofdletsel bij fietsongevallen en de beschermende werking van de fietshelm, dus om gezondheid en veiligheid. Omdat het ministerie een gedragsstrategie wil bouwen op vertrouwde afzenders en sociale normen, spelen communicatie en beeldvorming een hoofdrol, mede omdat 43 procent van de niet-helmdragers pleidooien als betutteling ervaart. De rol van sociale norm, zelfbeeld en identiteit maakt de heersende gewoontecultuur rond fietsen een dragende verklaring.
Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.
Waar hoort dit rapport bij?
- Ministerie
- Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
- Organisatieonderdeel
- DG Mobiliteit
- Bron
- Onderzoeken en evaluaties: Kantar Public
- Toegepaste standaard
- CASI vragenlijst gedragsbepalers
- Datum
- 2023-09 (alleen de maand is bekend)
Bronnen
- Het rapport zelf
- originele publicatie
- Omschrijving
- samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
- Risicolabels
- toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
- Indeling bij een onderdeel
- rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
- Bijgewerkt
- augustus 2026
Andere rapporten over DG Mobiliteit
- 2026-07-07Evaluatie van de landelijke invoering van de helmplicht voor snorfietsers. Een studie naar ongevallen, gedrag en attitudenSWOV, Instituut voor Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid
- 2026-06-30Terugverdientijd shops en laadpalen op verzorgingsplaatsenSEO Economisch Onderzoek
- 2026-06-30Bijlage 13. KPMG - Definitieve rapportage review businesscase VZPvdTKPMG
- 2026-06-19Als je niet stuurt, ga je nergens heen: betaalbaarheid, inrichting en werking van het ov-systeemABDTOPConsult
- 2026-06-08Bus Rapid Transit. Landelijk potentieonderzoekBijstelling
- 2026-05-18Mogelijk gevolg van uitfasering 2G/3G-netwerken voor de effectiviteit van eCallSWOV, Instituut voor Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid