Rijksmap

Rijksmap › Ministerie van Justitie en Veiligheid › DG Straffen en Beschermen › rapport

Seksueel grensoverschrijdend gedrag in religieuze gemeenschappen. Een verkenning van het fenomeen en de factoren die de omgang met, visie op en hulpvragen van slachtoffers beinvloeden

2026-06-23 · Onderzoeken en evaluaties: WODC · standaard Extern onderzoek · Toezicht & onderzoek

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

AI-samenvatting

Verkennend onderzoek naar seksueel grensoverschrijdend gedrag in religieuze gemeenschappen in Nederland, uitgevoerd tussen juli 2023 en juni 2026 met een panelstudie, literatuur- en documentonderzoek en interviews met slachtoffers, hulpverleners, experts en vertegenwoordigers van negen gemeenschappen. Van de paneldeelnemers die zich verbonden voelen aan een religieuze gemeenschap maakte 39 procent ooit seksueel grensoverschrijdend gedrag mee; 60 procent van de gemelde gedragingen had een dader van buiten en 12 procent een dader van binnen de gemeenschap, waarbij bij daders uit de gemeenschap vaker mannelijke slachtoffers voorkomen. Het bewustzijn is in twintig jaar toegenomen en beleid verschoof van een relationeel of seksueel probleem naar een machtsprobleem, maar preventie staat nog in de kinderschoenen en gemeenschappen handelen vooral reactief. Drie domeinen beinvloeden de omgang: seksualiteit en gender, organisatiestructuur en gemeenschap, en interne procedures. Slachtoffers verlaten meestal de gemeenschap door gebrek aan erkenning en hebben aanvullende hulpbehoeften rond geloofsbeleving en zingeving waarop de seculiere zorg vaak niet is toegerust. Aanbevolen worden onder meer beleid, meldpunt en klachtenprocedure bij elke gemeenschap, religie- en cultuursensitieve scholing van hulpverleners en een landelijk informatiepunt.

Risicothema's

Gezondheid, veiligheid en beveiligingOrganisatiecultuurGovernance en verslaggeving

Waarom deze indeling: De kern is seksueel geweld en de veiligheid en gezondheid van slachtoffers, inclusief psychische gevolgen, religieus trauma en de aansluiting van hulpverlening (hse). Gemeenschapscultuur, seksuele moraal, normatieve genderrollen, taboe op het bespreken van seksualiteit en het bagatelliseren of wegkijken bepalen sterk hoe met meldingen wordt omgegaan (culture). Organisatiestructuur, de macht van religieus leiderschap, het ontbreken van toezicht en controlemechanismen en de inrichting van interne klachtenprocedures vormen het derde risicoveld (governance).

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie
Ministerie van Justitie en Veiligheid
Organisatieonderdeel
DG Straffen en Beschermen
Bron
Onderzoeken en evaluaties: WODC
Toegepaste standaard
Extern onderzoek
Datum
2026-06-23

Bronnen

Het rapport zelf
originele publicatie
Omschrijving
samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
Risicolabels
toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel
rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt
augustus 2026

Andere rapporten over DG Straffen en Beschermen

Alle openbaar bekende rapporten over DG Straffen en Beschermen