Rijksmap

RijksmapMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn en SportDG Volksgezondheid › rapport

Donkere wolken. Een eerste verkenning van illegale vapehandel in Nederland

2026-04-10 · Onderzoeken en evaluaties: Bureau Beke · standaard Extern onderzoek · Toezicht & onderzoek

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

AI-samenvatting

Bureau Beke bracht op verzoek van het ministerie van VWS de structuur en omvang van de illegale handel in vapes in Nederland in kaart, met de vraag hoe verboden e-sigaretten bij jongeren terechtkomen. Sinds medio 2023 is online verkoop en reclame verboden en sinds 1 januari 2024 zijn alle smaken behalve tabak verboden. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit hield in 2024 3,5 miljoen vapes tegen en nam in het eerste kwartaal van 2025 nog 185.000 illegale vapes in beslag; vermoedelijk is dat maar een fractie van wat binnenkomt. Volgens het Trimbos-instituut had in 2023 een op de vijf twaalf- tot vijftienjarigen gevapet. Het onderzoek combineert gesprekken met professionals, jongeren en politie met vragenlijsten onder de bevolking.

Risicothema's

Fraude, omkoping en criminele uitbuitingGezondheid, veiligheid en beveiligingVeranderende wet- en regelgeving

Waarom deze indeling: De kern is een illegale markt met dealers, importeurs en een handelsketen waarin ook minderjarigen worden ingezet (fraud). De aanleiding is de gezondheidsschade van vapes, vooral bij jongeren (hse). De begrenzing tussen legaal en illegaal komt voort uit Nederlandse en Europese regels over smaak, nicotine en hoeveelheid e-vloeistof, en uit knelpunten in handhaving (laws).

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Organisatieonderdeel
DG Volksgezondheid
Bron
Onderzoeken en evaluaties: Bureau Beke
Toegepaste standaard
Extern onderzoek
Datum
2026-04-10

Bronnen

Het rapport zelf
originele publicatie
Omschrijving
samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
Risicolabels
toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel
rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt
augustus 2026

Andere rapporten over DG Volksgezondheid

Alle openbaar bekende rapporten over DG Volksgezondheid