Rapport Evaluatie Koninklijke Bibliotheek 2019-2023

KWINK groep evalueerde in opdracht van het ministerie van OCW het functioneren van de Koninklijke Bibliotheek over 2019 tot en met 2023, zoals artikel 39 van de Kaderwet zbo's voorschrijft. Onderzocht zijn de governance, de doeltreffendheid en doelmatigheid van de taken collectie, toegang en netwerk openbare bibliotheekvoorzieningen, de aansluiting op de doelen van OCW en de opvolging van de vorige evaluatie, op basis van 53 groepsinterviews en twee vragenlijsten. De KB heeft overwegend doeltreffend gefunctioneerd, maar de doelmatigheid is niet eenduidig vast te stellen en de bestuursvorm sluit niet aan op de praktijk. Het rapport bevat vijftien aanbevelingen, onder meer over een bestuur met raad van toezicht, inzicht in de kosten per taak en het beter betrekken van stakeholders.

Governance en verslaggevingDigitale disruptie, nieuwe technologie en AIFinanciële, liquiditeits- en insolventierisico'sCommunicatie, reputatie en stakeholders

Waarom deze indeling: De praktische invulling van de bestuursvorm staat op gespannen voet met de wet: het Algemeen Bestuurscollege functioneert feitelijk als raad van toezicht, uitgewerkte werkafspraken met het ministerie ontbreken en het gesprek over huisvesting, bestuursmodel en digitale collectievorming kwam pas op gang toen de nood aan de man was. De migratie naar het Nieuw Digitaal Magazijn, dat 13,5 miljoen euro kostte tegen een raming van 11,5 miljoen, duurt nog vijf tot zeven jaar, waardoor verouderde IT-infrastructuur de beveiliging en beschikbaarheid van de collectie bedreigt. De baten stegen van 101,9 naar 144,7 miljoen euro, maar de bekostiging is sinds 2004 niet aangepast, het weerstandsvermogen daalde van 0,54 naar 0,33 en kosten per taak zijn niet uit de administratie te halen. Stakeholders ervaren de besluitvorming als een black box, terwijl het personeelsverloop opliep tot 12,5 procent.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Organisatieonderdeel

Koninklijke Bibliotheek

Onderdeel volgens het rapport

Koninklijke Bibliotheek (KB)

Bron

Onderzoeken en evaluaties: KWINK

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2025-04-07

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Indeling bij een onderdeel

rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd

Bijgewerkt

augustus 2026

• 2025-03-21Digitale kosten Koninklijke Bibliotheek (KB)Improven
• 2019-10-17Evaluatie Koninklijke Bibliotheekonbekend

Alle openbaar bekende rapporten over Koninklijke Bibliotheek