Rijksmap

Rijksmap › Ministerie van Justitie en Veiligheid › DG Straffen en Beschermen › rapport

Inzicht in toezicht: tbs-gestelden langdurig(er) voorwaardelijk vrij. De evaluatie van twee wetswijzigingen

2025-07 · Onderzoeken en evaluaties: WODC · standaard Extern onderzoek · Toezicht & onderzoek

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

AI-samenvatting

Voorwaardelijke beeindiging van de tbs-verpleging (VB) is de laatste fase van de tbs-maatregel, waarin de betrokkene onder voorwaarden buiten de kliniek verblijft. In 2008 werd de maximale duur van drie naar negen jaar verlengd, in 2017 verviel de maximale duur helemaal via de Wet langdurig toezicht. Onderzocht is of de doelen van beide wijzigingen zijn bereikt, met een reconstructie van de beleidstheorie, populatieanalyse van 1.672 tbs-gestelden met een afgeronde VB tussen 1998 en 2020, dossieronderzoek bij 30 zaken en recidivemetingen. Het aantal recidiverende tbs-gestelden verschilt niet significant voor en na 2008; wel daalden het aantal hervattingen van de verpleging (57 procent lagere kans) en het gemiddeld aantal strafzaken per persoon. Contraire beeindigingen daalden van 36 procent in 2007 naar 14 procent in 2016 en de door- en uitstroom nam toe, al is dat niet los te zien van schommelingen in het aantal opleggingen. Voor de wijziging van 2017 is geen effect op recidive tijdens de VB gevonden en ontbrak vooraf feitelijke onderbouwing: slechts twee tbs-gestelden hadden een VB tussen acht en negen jaar. Speciale zedenrecidive is zeer laag (1,5 procent binnen tien jaar).

Risicothema's

Veranderende wet- en regelgevingGovernance en verslaggevingGezondheid, veiligheid en beveiliging

Waarom deze indeling: Het onderzoek evalueert twee wetswijzigingen over de maximale duur van de voorwaardelijke beeindiging van de tbs-verpleging (2008 en 2017, de laatste uit de Wet langdurig toezicht) en toetst of de wettelijke doelen zijn gehaald. Kritiek richt zich op het beleidsproces: de evaluatie van de eerste wetswijziging is niet afgewacht voordat de tweede werd doorgevoerd, waarmee de weg van op feiten gebaseerde beleidsontwikkeling niet is gevolgd. Het onderwerp raakt daarnaast direct aan recidive en de veiligheid van de samenleving.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie
Ministerie van Justitie en Veiligheid
Organisatieonderdeel
DG Straffen en Beschermen
Bron
Onderzoeken en evaluaties: WODC
Toegepaste standaard
Extern onderzoek
Datum
2025-07 (alleen de maand is bekend)

Bronnen

Het rapport zelf
originele publicatie
Omschrijving
samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
Risicolabels
toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel
rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt
augustus 2026

Andere rapporten over DG Straffen en Beschermen

Alle openbaar bekende rapporten over DG Straffen en Beschermen