Toekomst van het arbeidsongeschiktheidsstelsel. Meer aandacht, vertrouwen en zekerheid

De Onafhankelijke Commissie Toekomst Arbeidsongeschiktheidsstelsel (OCTAS) adviseert de minister van SZW over de toekomst van het stelsel. Grootste knelpunt is de complexiteit: mensen durven de stap naar werk niet te zetten en 55.000 mensen wachten op een sociaal-medische beoordeling. De commissie schetst drie varianten: 'Huidig stelsel beter', 'Werk staat voorop' en 'Basis voor werkenden', plus maatregelen voor mensen zonder recent arbeidsverleden. In de eerste variant verdwijnt de IVA en gaat de drempel voor de WIA van 35 naar 25 procent verlies aan verdiencapaciteit; dat kost 1 tot 2 miljard euro extra. Preventie noemt de commissie de eerste pijler.

Veranderende wet- en regelgevingPersoneel, diversiteit en behoud van talentFinanciële, liquiditeits- en insolventierisico's

Waarom deze indeling: De commissie noemt de complexiteit van wet- en regelgeving het meest urgente probleem en stelt varianten voor die de WIA en aanpalende regelingen ingrijpend wijzigen (laws). Het stelsel moet mensen met een arbeidsbeperking aan het werk helpen en houden op een krappe arbeidsmarkt, waarbij werkgevers cruciaal zijn voor re-integratie (humancap). De varianten hebben forse budgettaire gevolgen, waaronder een geraamde stijging van een tot twee miljard euro bij de variant huidig stelsel beter (financial).

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Organisatieonderdeel

DG Sociale Zekerheid en Integratie

Bron

Onderzoeken en evaluaties: OCTAS (Onafhankelijke Commissie Toekomst Arbeidsongeschiktheidsstelsel)

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2024-02-29

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Indeling bij een onderdeel

rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd

Bijgewerkt

augustus 2026

• 2026-07-10UWV Monitor arbeidsparticipatie van mensen met een arbeidsbeperking 2025UWV, Strategie, Beleid en Kennis
• 2026-07Evaluatie adviesrecht van gemeenten bij schuldenbewindenBureau Bartels
• 2026-06(On)benutte handelingsruimte in de bijstandNederlandse Arbeidsinspectie
• 2026-05Monitor deelnemerservaringen Wet toekomst pensioenenIpsos I&O
• 2026-04-13Een vroege start op de Nederlandse arbeidsmarkt. Ervaringen, resultaten en werking van de proeven met startbanen voor statushoudersDe Beleidsonderzoekers
• 2026-04Pilot ketenverwijzing bij schuldenproblematiek: een brug naar gemeentelijke schuldhulpverleningHogeschool Utrecht, lectoraat Schulden en Incasso

Alle openbaar bekende rapporten over DG Sociale Zekerheid en Integratie