Jeugdige veroordeelden voor (poging) doodslag: 2016 en 2021 vergeleken. Een verdiepingsstudie bij de Monitor Jeugdcriminaliteit (Cahier 2024-11)

Kenmerken van strafzaken waarin jeugdigen zijn veroordeeld voor doodslag of poging daartoe, vergeleken tussen 2016 en 2021. Aanleiding is dat het aantal veroordelingen onder minderjarigen in die periode steeg, terwijl ernstig jeugdgeweld op langere termijn juist fors afnam. Het WODC gebruikte de Onderzoeks- en Beleidsdatabase Justitiele Documentatie met 275 zaken en 180 gecodeerde vonnissen, aangevuld met literatuur en inhoudsanalyse. In 91 procent van de zaken ging het om een poging; steekwapens waren met 61 procent het meest gebruikte middel. In 2021 kwam messengeweld vaker voor, was er minder medeplegen en vonden feiten vaker in woningen en minder in het uitgaansleven plaats, mogelijk door de coronamaatregelen. Bij jongvolwassenen werd vaker een psychische stoornis vastgesteld en vaker een onvoorwaardelijke gevangenisstraf opgelegd.

Gezondheid, veiligheid en beveiligingPersoneel, diversiteit en behoud van talent

Waarom deze indeling: De studie gaat over ernstig geweld met zwaar letsel bij slachtoffers, vooral door steekwapens, en dus over fysieke veiligheid (hse). Bij een deel van de veroordeelden is een psychische stoornis vastgesteld en worden PIJ- of tbs-maatregelen opgelegd, wat raakt aan de zorg en begeleiding rond deze jongeren (humancap).

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Justitie en Veiligheid

Organisatieonderdeel

DG Straffen en Beschermen

Bron

Onderzoeken en evaluaties: WODC

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2024-06-17

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Indeling bij een onderdeel

rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd

Bijgewerkt

augustus 2026

• 2026-06-30Evaluatie pilot nieuwe werkwijze hulpverlening aan slachtoffers van seksueel geweldRegioplan en Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving
• 2026-06-23Seksueel grensoverschrijdend gedrag in religieuze gemeenschappen. Een verkenning van het fenomeen en de factoren die de omgang met, visie op en hulpvragen van slachtoffers beinvloedenWODC
• 2026-06-18Hervorming van strafovernameWODC
• 2026-06-05Strafrechtelijke aanpak van schoolverzuim. Een ander perspectiefRaad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming
• 2026-06-04Incidentonderzoek NieuwegeinIGJ
• 2026-05-15Scheiden zonder rechterWODC

Alle openbaar bekende rapporten over DG Straffen en Beschermen