Rijksmap › Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid › DG Sociale Zekerheid en Integratie › rapport
'Minder te besteden dan in de bijstand?' Alleenverdienersproblematiek als gevolg van (verschillen in) de afbouw van Uitbetaling AHK en samenloop fiscaliteit/sociale zekerheid/toeslagen
Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve RijksmapWaar gaat dit rapport over?
Alleenverdienershuishoudens kunnen minder besteedbaar inkomen overhouden dan een echtpaar in de bijstand, doordat de uitbetaling van de algemene heffingskorting in de belastingheffing sneller wordt afgebouwd dan in de berekening van het sociaal minimum. Twee simulaties op belastingjaar 2021, gekoppeld aan toeslaggegevens van juli 2021, brengen de omvang in kaart. Simulatie 1 laat zien dat bij ongeveer 4,9 duizend huishoudens het wegvallen van de heffingskorting via aanvullende bijstand leidt tot lagere huur- en zorgtoeslag, minder dan de 5,8 duizend in de eerdere analyse over 2017. Simulatie 2 laat zien dat ongeveer 6,4 duizend huishoudens een hoger besteedbaar inkomen zouden hebben met een bijstandsuitkering voor paren, gemiddeld 462 euro per jaar. Ruim negentig procent van die huishoudens ontvangt een uitkering wegens arbeidsongeschiktheid.
Risicothema's
Veranderende wet- en regelgevingFinanciële, liquiditeits- en insolventierisico'sDigitale disruptie, nieuwe technologie en AI
Waarom deze indeling: Het probleem ontstaat doordat drie stelsels van regelgeving (inkomstenbelasting, bijstand en toeslagen) verschillende afbouwpaden voor de algemene heffingskorting hanteren, wat de labels wet- en regelgeving en financieel verklaart. De uitkomsten zijn modeluitkomsten uit een datasimulatie op belastingaangiften en toeslaggegevens, met expliciete beperkingen door registratiekwaliteit en aannames.
Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.
Waar hoort dit rapport bij?
- Ministerie
- Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
- Organisatieonderdeel
- DG Sociale Zekerheid en Integratie
- Bron
- Onderzoeken en evaluaties: Belastingdienst, Datafundamenten & Analytics
- Toegepaste standaard
- Extern onderzoek
- Datum
- 2023-09-05
Bronnen
- Het rapport zelf
- originele publicatie
- Omschrijving
- samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
- Risicolabels
- toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
- Indeling bij een onderdeel
- rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
- Bijgewerkt
- augustus 2026
Andere rapporten over DG Sociale Zekerheid en Integratie
- 2026-07-10UWV Monitor arbeidsparticipatie van mensen met een arbeidsbeperking 2025UWV, Strategie, Beleid en Kennis
- 2026-07Evaluatie adviesrecht van gemeenten bij schuldenbewindenBureau Bartels
- 2026-06(On)benutte handelingsruimte in de bijstandNederlandse Arbeidsinspectie
- 2026-05Monitor deelnemerservaringen Wet toekomst pensioenenIpsos I&O
- 2026-04-13Een vroege start op de Nederlandse arbeidsmarkt. Ervaringen, resultaten en werking van de proeven met startbanen voor statushoudersDe Beleidsonderzoekers
- 2026-04Pilot ketenverwijzing bij schuldenproblematiek: een brug naar gemeentelijke schuldhulpverleningHogeschool Utrecht, lectoraat Schulden en Incasso
Alle openbaar bekende rapporten over DG Sociale Zekerheid en Integratie