Rijksmap

Rijksmap › Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties › Kiesraad › rapport

Evaluatieadvies eerste verkiezing kiescollege niet-ingezetenen

2023-07-13 · Onderzoeken en evaluaties: Kiesraad · standaard Extern onderzoek · Toezicht & onderzoek

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

AI-samenvatting

Op 15 maart 2023 vond de eerste verkiezing plaats van het kiescollege niet-ingezetenen, dat op 30 mei meestemde voor de Eerste Kamer. Op verzoek van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is gekeken naar de kandidaatstelling en naar de uitwerking van de stemwaarden. Geadviseerd wordt een apart model voor de instemmingsverklaring vast te stellen, digitale handtekeningen en elektronische verzending toe te staan, de registratietermijn voor kiezers in het buitenland te verduidelijken en de ondersteunende software ook voor deze verkiezing beschikbaar te maken. Twee doorrekeningen laten zien dat de huidige stemwaarden, gebaseerd op inwonertal, tot ongelijke invloed per kiesgerechtigde leiden, terwijl berekening op basis van kiesgerechtigden die verschillen vrijwel wegneemt. Bij 37.455 geregistreerde kiesgerechtigden brachten 26.259 een geldige stem uit. De zetelverdeling van 2023 zou met de voorgestelde formule niet anders zijn geweest.

Risicothema's

Veranderende wet- en regelgevingGovernance en verslaggevingDigitale disruptie, nieuwe technologie en AI

Waarom deze indeling: De bevindingen draaien om onduidelijke en tegenstrijdige bepalingen in de Kieswet en de Wet kiescollege niet-ingezetenen, onder meer over registratietermijnen en de berekening van stemwaarden. De ongelijke invloed van kiesgerechtigden op de samenstelling van de Eerste Kamer raakt aan de inrichting en verantwoording van het verkiezingsstelsel. Omdat kandidaten en kiezers in het buitenland wonen verloopt het proces grotendeels digitaal, terwijl de regelgeving en de ondersteunende software daar nog niet op zijn ingericht.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Organisatieonderdeel
Kiesraad
Bron
Onderzoeken en evaluaties: Kiesraad
Toegepaste standaard
Extern onderzoek
Datum
2023-07-13

Bronnen

Het rapport zelf
originele publicatie
Omschrijving
samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
Risicolabels
toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel
rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt
augustus 2026

Andere rapporten over Kiesraad

Alle openbaar bekende rapporten over Kiesraad