Evaluatie breed moratorium. Eindrapport

Sinds 1 april 2017 kunnen gemeenten de rechter vragen schuldeisers tijdelijk, maximaal zes maanden, te laten stoppen met incasso, zodat in die afkoelingsperiode schuldstabilisatie en een regeling tot stand kunnen komen. Na vijf jaar is dit brede moratorium geevalueerd op doeltreffendheid, aansluiting bij behoeften en bouwstenen voor de toekomst, via jurisprudentieanalyse, verdiepende gesprekken en een digitale raadpleging van gemeenten. Het instrument is in die vijf jaar slechts vier keer aangevraagd en eenmaal toegewezen; de overige verzoeken strandden op formele eisen of op het niet kunnen aantonen dat het echt een laatste redmiddel was. De voorwaarden zijn zo streng dat veel situaties afvallen, en zodra een casus er wel aan voldoet is stabilisatie meestal al bereikt; ook het rekenen met de beslagvrije voet past slecht bij de praktijk. Aan schuldenrust bestaat wel duidelijk behoefte, getuige initiatieven als de Pauzeknop, de Noodstopprocedure van het incassobureau van het Rijk en de Rode Knop, maar een wettelijk instrument blijft nodig om niet-meewerkende schuldeisers te binden. Geadviseerd wordt het moratorium te vereenvoudigen naar het model van de regeling voor onderhandse akkoorden.

Veranderende wet- en regelgevingFinanciële, liquiditeits- en insolventierisico'sGovernance en verslaggeving

Waarom deze indeling: Laws omdat het instrument berust op een amendement met een zware ultimum-remedium-toets en de aanbeveling is om het aan te laten sluiten bij de Faillissementswet en de regeling voor onderhandse akkoorden. Financial omdat het gaat om mensen met problematische schulden, incassoactiviteiten en de beslagvrije voet. Governance omdat gemeenten het verzoek moeten indienen, de rechter beslist en het instrument in de praktijk vrijwel niet wordt gebruikt naast vrijwillige initiatieven.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Organisatieonderdeel

DG Sociale Zekerheid en Integratie

Bron

Onderzoeken en evaluaties: Bureau Bartels

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2023-01-30

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Indeling bij een onderdeel

rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd

Bijgewerkt

augustus 2026

• 2026-07-10UWV Monitor arbeidsparticipatie van mensen met een arbeidsbeperking 2025UWV, Strategie, Beleid en Kennis
• 2026-07Evaluatie adviesrecht van gemeenten bij schuldenbewindenBureau Bartels
• 2026-06(On)benutte handelingsruimte in de bijstandNederlandse Arbeidsinspectie
• 2026-05Monitor deelnemerservaringen Wet toekomst pensioenenIpsos I&O
• 2026-04-13Een vroege start op de Nederlandse arbeidsmarkt. Ervaringen, resultaten en werking van de proeven met startbanen voor statushoudersDe Beleidsonderzoekers
• 2026-04Pilot ketenverwijzing bij schuldenproblematiek: een brug naar gemeentelijke schuldhulpverleningHogeschool Utrecht, lectoraat Schulden en Incasso

Alle openbaar bekende rapporten over DG Sociale Zekerheid en Integratie