Rijksmap › Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport › DG Volksgezondheid › rapport
Afscheid in Coronatijd. Een onderzoek naar de psychosociale impact van de coronacrisis op nabestaanden en uitvaartmedewerkers
Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve RijksmapWaar gaat dit rapport over?
Onderzoek naar de psychosociale gevolgen van de coronacrisis en de bijbehorende maatregelen voor nabestaanden en uitvaartmedewerkers, uitgevoerd met een literatuurverkenning, twaalf interviews, vragenlijsten in de zomer van 2022 en twee groepsbijeenkomsten waarin de resultaten werden geduid. Voor de helft van de nabestaanden hadden virus en maatregelen een negatieve invloed op het afscheid en de kwaliteit van de uitvaart; snel wisselende regels, de afstandsregel, beperkte aantallen bezoekers en het wegvallen van bezoek en herdenkingen beperkten de sociale steun, en verschillen tussen gemeenten wekten gevoelens van onrecht. Uitvaartmedewerkers oordeelden in de helft van de gevallen negatief, door hogere werkdruk bij oversterfte, snel veranderende protocollen, verlies van kwaliteit, machteloosheid in hun ondersteunende rol en handelingen die botsten met hun eigen normen. Op het moment van meten ging het met de meeste deelnemers redelijk: een op de tien nabestaanden rapporteerde ernstige klachten van posttraumatische stress en rouw, een op de tien depressieve klachten en een op de vijf angstklachten, terwijl bij uitvaartmedewerkers slechts drie procent ernstige burn-outklachten had. Aanbevolen wordt fysiek afscheid bij overlijden mogelijk te houden, eenduidige informatie te geven, ruimte voor sociaal contact te bewaren en binnen de branche laagdrempelige ondersteuning en ethisch beraad te organiseren.
Risicothema's
Gezondheid, veiligheid en beveiligingPersoneel, diversiteit en behoud van talentCommunicatie, reputatie en stakeholders
Waarom deze indeling: Het onderzoek meet rouw, posttraumatische stress, angst, depressie en welbevinden bij nabestaanden en uitvaartmedewerkers, en de eigen veiligheidszorgen van medewerkers tijdens de pandemie (hse). Werkdruk, morele dilemma's, bevlogenheid en burn-outrisico in de uitvaartbranche vormen de tweede lijn (humancap). Onduidelijke en snel wisselende maatregelen en verschillen tussen gemeenten waren een belangrijke stressbron, waarvoor betere informatievoorziening wordt bepleit (comms).
Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.
Waar hoort dit rapport bij?
- Ministerie
- Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
- Organisatieonderdeel
- DG Volksgezondheid
- Bron
- Onderzoeken en evaluaties: ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum, Kenniscentrum Impact van Rampen en Crises
- Toegepaste standaard
- Extern onderzoek
- Datum
- 2023-04-25
Bronnen
- Het rapport zelf
- originele publicatie
- Omschrijving
- samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
- Risicolabels
- toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
- Indeling bij een onderdeel
- rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
- Bijgewerkt
- augustus 2026
Andere rapporten over DG Volksgezondheid
- 2026-06-30Risicoscan internationale dreigingen voor de Nederlandse volksgezondheid - Nederland beter voorbereid op de toekomstRIVM
- 2026-06-22Kennisnotitie Kinderen geboren in een meervoudig kwetsbare situatie: zorggebruik en -uitgaven in de eerste levensjarenRIVM
- 2026-06-22Monitor OCIVI 2025: beleidsprogramma gericht op antidiscriminatie en inclusieMulier Instituut
- 2026-06-22Monitor OVIVI 2025: aanvalsplan tegen racisme en discriminatie in het voetbalMulier Instituut
- 2026-05-29Verkenning voor een MKBA "Gezond Zwanger Worden"Andersson Elffers Felix
- 2026-05-11Monitor Sportakkoord II. Lokale voortgang op de thema's Inclusie & Diversiteit en Vaardig in BewegenMulier Instituut