Toezichtsrapport over de inzet van kabelinterceptie door de AIVD en de MIVD. De snapshotfase (CTIVD nr. 75)

De CTIVD onderzocht of de AIVD en de MIVD tussen 1 mei 2018 en 31 maart 2021 rechtmatig een aftaplocatie op de kabel in gebruik namen en daar in de zogenoemde snapshotfase verkennend communicatie onderschepten. Op belangrijke onderdelen handelden de diensten rechtmatig: de inzet voldeed aan het gerichtheidscriterium, gegevens werden op tijd vernietigd en niet met buitenlandse diensten gedeeld. Er zijn ook onrechtmatigheden, zoals bevoegdheden die zonder toestemming zijn ingezet en gegevens die toch bij inlichtingenteams terechtkwamen. Hoofdconclusie is dat de diensthoofden hun wettelijke zorgplicht onvoldoende invulden; logging en controles ontbraken. De commissie doet drie aanbevelingen en houdt verscherpt toezicht.

Governance en verslaggevingVeranderende wet- en regelgevingCybersecurity en gegevensbeveiliging

Waarom deze indeling: De centrale conclusie is een governance-tekort: de diensthoofden gaven onvoldoende invulling aan de wettelijke zorgplicht, er ontbrak centraal overzicht over de interceptieketen, besluitvorming werd niet volledig vastgelegd en interne controle op technische implementaties bleef achterwege. Juridisch wringt het kader: snapshotten heeft geen zelfstandige wettelijke grondslag en de uitleg die in de parlementaire behandeling aan kabelinterceptie werd gegeven strookt niet met de technische praktijk. Op het vlak van gegevensbeveiliging bleken door een fout in de labelcode snapshotgegevens toegankelijk voor inlichtingenteams, was logging alleen op informatiebeveiliging en niet op compliance ingericht, en waren medewerkers met brede toegang tot alle databronnen ten onrechte geautoriseerd.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Organisatieonderdeel

Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst

Bron

Rijksinspecties en andere toezichthouders: Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten

Toegepaste standaard

Rijkstoezicht

Datum

2022-01-26

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Indeling bij een onderdeel

rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd

Bijgewerkt

augustus 2026

• 2026-07CTIVD-toezichtrapport nr 84 over de verwerking van bulkdatasets door de AIVD en MIVDCTIVD
• 2026-02-12Toezichtrapport met betrekking tot het verkennend onderzoek naar het handelen van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten gericht op critici van en protest tegen coronabeleidCTIVD
• 2026-02-03Rapport afhandeling melding vermoeden misstandCTIVD
• 2025-11-13Toezichtrapport over het handelen van de AIVD in relatie tot de verdenking van het lekken van staatsgeheimen door NCTV-medewerkersCTIVD
• 2025-09-29Toezichtbrief over de bevindingen van het monitoringstraject omtrent de zorgplicht mentaal welzijn agenten AIVDCommissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten
• 2024-09-09Toezichtsrapport inzet virtuele agenten door AIVD en MIVDCTIVD

Alle openbaar bekende rapporten over Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst