Rijksmap › Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid › DG Sociale Zekerheid en Integratie › rapport

Internationale verkenning handhavingsbeleid sociale zekerheid

2022-12-23 · Onderzoeken en evaluaties: Regioplan · standaard Extern onderzoek · Toezicht & onderzoek

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

AI-samenvatting

Regioplan verkende voor het ministerie van SZW het handhavingsbeleid in de sociale zekerheid van België, Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Aanleiding is de herijking van het Nederlandse handhavingsinstrumentarium na onder meer de toeslagenaffaire en de boodschappenaffaire. In vijf van de zes landen beweegt het beleid zich richting minder streng handhaven. Opvallend zijn het Franse vergisrecht, de Belgische Kruispuntbank waardoor burgers hun gegevens maar één keer hoeven aan te leveren, en Denemarken, waar uitkeringsontvangers geen inlichtingenplicht hebben. Als uitdagingen noemt het rapport rechtsongelijkheid door ruime discretionaire bevoegdheden, niet-gebruik van voorzieningen en de spanning tussen standaardiseren en maatwerk.

Risicothema's

Governance en verslaggevingVeranderende wet- en regelgevingDigitale disruptie, nieuwe technologie en AI

Waarom deze indeling: De verkenning gaat over de inrichting van handhaving: de balans tussen discretionaire ruimte voor professionals en rechtsgelijkheid, en de vraag hoe fouten van fraude worden onderscheiden. Aanleiding is de herijking van het handhavingsinstrumentarium, waarbij in alle onderzochte landen wetgeving en beleid in beweging zijn en de meeste richting minder streng handhaven bewegen. Verschillende landen bouwen aan grootschalige geautomatiseerde gegevensuitwisseling waarmee uitkeringsontvangers soms zelfs geen opgave van hun financiele gegevens meer hoeven te doen, met grote technische en juridische uitdagingen.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Organisatieonderdeel: DG Sociale Zekerheid en Integratie
Bron: Onderzoeken en evaluaties: Regioplan
Toegepaste standaard: Extern onderzoek
Datum: 2022-12-23

Bronnen

Het rapport zelf: originele publicatie
Omschrijving: samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
Risicolabels: toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel: rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt: augustus 2026

Andere rapporten over DG Sociale Zekerheid en Integratie

2026-07-10UWV Monitor arbeidsparticipatie van mensen met een arbeidsbeperking 2025UWV, Strategie, Beleid en Kennis
2026-07Evaluatie adviesrecht van gemeenten bij schuldenbewindenBureau Bartels
2026-06(On)benutte handelingsruimte in de bijstandNederlandse Arbeidsinspectie
2026-05Monitor deelnemerservaringen Wet toekomst pensioenenIpsos I&O
2026-04-13Een vroege start op de Nederlandse arbeidsmarkt. Ervaringen, resultaten en werking van de proeven met startbanen voor statushoudersDe Beleidsonderzoekers
2026-04Pilot ketenverwijzing bij schuldenproblematiek: een brug naar gemeentelijke schuldhulpverleningHogeschool Utrecht, lectoraat Schulden en Incasso

Alle openbaar bekende rapporten over DG Sociale Zekerheid en Integratie