Rijksmap › Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid › DG Sociale Zekerheid en Integratie › rapport

Niet-gebruik van de algemene bijstand. Een onderzoek naar de omvang, kenmerken, langdurigheid en aanpak

2021-04-30 · Rijksinspecties en andere toezichthouders: Inspectie SZW · Toezicht & onderzoek

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

AI-samenvatting

De Inspectie SZW onderzocht met CBS-microdata hoeveel huishoudens geen gebruikmaken van de algemene bijstand waarop zij recht hebben. Ongeveer 170.000 huishoudens deden dat niet, tegenover 320.000 die de bijstand wel ontvingen; het niet-gebruik komt daarmee op 35 procent. Ongeveer een kwart van die huishoudens heeft geen enkel inkomen. De sterkste voorspeller is het inkomen ten opzichte van de bijstandsnorm; het niet-gebruik is het hoogst onder zelfstandigen (86 procent), jongeren tot 27 jaar (70 procent) en Europese migranten (57 procent), en een derde gebruikt de bijstand al minstens een jaar niet. Gemeenten hebben weinig zicht op de omvang en pakken het vooral passief aan.

Risicothema's

Veranderende wet- en regelgevingGovernance en verslaggevingFinanciële, liquiditeits- en insolventierisico's

Waarom deze indeling: Het niet bereiken van rechthebbenden raakt de werking van de Participatiewet en wordt volgens gemeenten bemoeilijkt door de complexiteit van die wet en door de AVG (laws). Gemeenten hebben nauwelijks zicht op de omvang en pakken het overwegend passief aan (governance), met bestaanszekerheid en armoede als inzet (financial).

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Organisatieonderdeel: DG Sociale Zekerheid en Integratie
Bron: Rijksinspecties en andere toezichthouders: Inspectie SZW
Datum: 2021-04-30

Bronnen

Het rapport zelf: originele publicatie
Omschrijving: samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
Risicolabels: toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel: rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt: augustus 2026

Andere rapporten over DG Sociale Zekerheid en Integratie

2026-07-10UWV Monitor arbeidsparticipatie van mensen met een arbeidsbeperking 2025UWV, Strategie, Beleid en Kennis
2026-07Evaluatie adviesrecht van gemeenten bij schuldenbewindenBureau Bartels
2026-06(On)benutte handelingsruimte in de bijstandNederlandse Arbeidsinspectie
2026-05Monitor deelnemerservaringen Wet toekomst pensioenenIpsos I&O
2026-04-13Een vroege start op de Nederlandse arbeidsmarkt. Ervaringen, resultaten en werking van de proeven met startbanen voor statushoudersDe Beleidsonderzoekers
2026-04Pilot ketenverwijzing bij schuldenproblematiek: een brug naar gemeentelijke schuldhulpverleningHogeschool Utrecht, lectoraat Schulden en Incasso

Alle openbaar bekende rapporten over DG Sociale Zekerheid en Integratie