Rijksmap

Rijksmap › Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties › DG Digitalisering en Overheidsorganisatie › rapport

De overheid en haar werknemers: personeelsbeleid en homoseksualiteit, 1945-1971. Geen aanstoot geven onder alle omstandigheden

2021-03 · Onderzoeken en evaluaties: Verwey-Jonker Instituut · standaard Extern onderzoek · Toezicht & onderzoek

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

AI-samenvatting

Historisch onderzoek naar de vraag of homoseksualiteit tussen 1945 en 1971 een onderscheidend kenmerk was bij aanname, bevordering en ontslag van personeel bij het Rijk en gemeenten, en of daarbij sprake was van systematische discriminatie. Onderzocht zijn archieven van drie ministeries, vier centrale personeelsdiensten, de veiligheidsdienst en zes gemeenten, aangevuld met literatuur, interviews met oud-ambtenaren, zaken bij scheidsgerechten en tijdschriften van de belangenvereniging. Formeel sloten reglementen homoseksuelen nergens uit, maar de standaardprocedures vroegen uitgebreid naar persoonlijk leven, zedelijk gedrag en contacten met politie, en voorgedrukte formulieren bevatten vragen naar aanstellerigheid en verwijfdheid. Wie bij ontdekking van zijn voorkeur de leidinggevende tegen had, had geen kans; bij gemeenten liepen geschillen vaker op ontslag uit dan bij het Rijk. De conclusie is dat er sprake was van achterstelling en dus van discriminatie, maar dat een bewuste intentie om homoseksueel personeel actief te weren niet is aangetroffen.

Risicothema's

OrganisatiecultuurPersoneel, diversiteit en behoud van talentVeranderende wet- en regelgeving

Waarom deze indeling: Het onderzoek laat zien hoe heteronormativiteit in de dagelijkse gang van zaken bij overheidswerkgevers doorwerkte en homoseksualiteit onbespreekbaar maakte (culture). Het gaat om werving, selectie, beoordeling, bevordering en ontslag van ambtenaren, waarbij leidinggevenden een beslissende rol hadden (humancap). Reglementen kenden geen bepalingen over seksuele voorkeur en discriminatie op die grond was destijds ook niet verboden; die wetgeving kwam pas decennia later (laws).

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Organisatieonderdeel
DG Digitalisering en Overheidsorganisatie
Bron
Onderzoeken en evaluaties: Verwey-Jonker Instituut
Toegepaste standaard
Extern onderzoek
Datum
2021-03 (alleen de maand is bekend)

Bronnen

Het rapport zelf
originele publicatie
Omschrijving
samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
Risicolabels
toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel
rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt
augustus 2026

Andere rapporten over DG Digitalisering en Overheidsorganisatie

Alle openbaar bekende rapporten over DG Digitalisering en Overheidsorganisatie