Rijksmap

Rijksmap › Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid › Nederlandse Arbeidsinspectie › rapport

Leeftijdsdiscriminatie in vacatureteksten. Een geautomatiseerde inhoudsanalyse naar verboden leeftijd-gerelateerd taalgebruik in vacatureteksten

2020-02 · Rijksinspecties en andere toezichthouders: Inspectie SZW · standaard Rijkstoezicht · Toezicht & onderzoek

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

AI-samenvatting

Verboden leeftijdsonderscheid in online vacatureteksten is voor het jaar 2018 gemeten, op verzoek van de Tweede Kamer en als vervolg op een onderzoek over 2017 in opdracht van het College voor de Rechten van de Mens. Ruim 2,6 miljoen unieke Nederlandstalige vacatureteksten zijn geanalyseerd met hetzelfde algoritme en dezelfde methodiek als eerder, zodat de jaren vergelijkbaar blijven. Het algoritme herkent zowel direct onderscheid, zoals leeftijdsgrenzen en woorden als jong en oud, als indirect onderscheid, zoals de eis student of starter te zijn of hooguit twee jaar werkervaring te hebben. Direct onderscheid komt voor in 0,14 tot 0,29 procent van de teksten, ofwel 3.858 tot 7.883 vacatures; indirect onderscheid in 2,36 tot 3,32 procent, ofwel 63.648 tot 89.495 vacatures. In totaal gaat het om 67.277 tot 96.646 vacatureteksten, een minimale procentuele toename ten opzichte van 2017. Vragen om jonge kandidaten komt het meest voor en in meer dan de helft van de indirecte gevallen wordt om een student gevraagd. Horeca, recreatie, sport en toerisme springen eruit, evenals deeltijdfuncties, bijbanen, vrijwilligerswerk en tijdelijke contracten.

Risicothema's

Veranderende wet- en regelgevingPersoneel, diversiteit en behoud van talentDigitale disruptie, nieuwe technologie en AI

Waarom deze indeling: Het onderzoek toetst naleving van het wettelijke verbod op leeftijdsonderscheid bij werving en selectie. Het raakt direct de toegang tot werk voor oudere kandidaten, die door de gevonden formuleringen worden uitgesloten. De meting steunt volledig op een algoritme dat miljoenen vacatureteksten automatisch analyseert, met een strenge en een flexibele variant.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Organisatieonderdeel
Nederlandse Arbeidsinspectie
Bron
Rijksinspecties en andere toezichthouders: Inspectie SZW
Toegepaste standaard
Rijkstoezicht
Datum
2020-02 (alleen de maand is bekend)

Bronnen

Het rapport zelf
originele publicatie
Omschrijving
samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
Risicolabels
toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel
rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt
augustus 2026

Andere rapporten over Nederlandse Arbeidsinspectie

Alle openbaar bekende rapporten over Nederlandse Arbeidsinspectie