Rijksmap › Ministerie van Justitie en Veiligheid › Dienst Justitiële Inrichtingen › rapport
Het effect van een alternatief detentieregime op gedrag en gezondheid van gedetineerden. Een experiment in een penitentiaire inrichting
Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve RijksmapWaar gaat dit rapport over?
Eerste experimentele evaluatie in Nederland van een verandering in het detentieregime, uitgevoerd in de penitentiaire inrichting Nieuwegein. Twee gespiegelde vleugels met in totaal vier afdelingen zijn vergeleken: in een vleugel gold het alternatieve regime, in de andere het gewone. Gedetineerden werden willekeurig toegewezen; het gaat om 1.029 gedetineerden over elf maanden voormeting en tien maanden experiment. Het alternatieve regime gaf meer autonomie via zelf koken en boodschappen doen, een eigen celsleutel en een pasje voor arbeid en sport, plus beter contact met buiten via een telefoon op cel en een gastvrij ingerichte bezoekzaal. Het aantal door personeel geregistreerde incidenten van agressief gedrag daalde statistisch significant met zestig procent en het personeel meldde een duidelijk rustiger sfeer. De vrees voor meer drugssmokkel via de nieuwe bezoekzaal bleek ongegrond. Het afschaffen van het uniform veranderde de relatie tussen personeel en gedetineerden niet merkbaar.
Risicothema's
Gezondheid, veiligheid en beveiligingPersoneel, diversiteit en behoud van talentGovernance en verslaggeving
Waarom deze indeling: De interventie moet agressie in de inrichting terugdringen en de psychische en fysieke gezondheid van gedetineerden verbeteren, wat ook het werkklimaat van personeel raakt (hse). Meer autonomie voor gedetineerden verandert de rol en werkwijze van het inrichtingspersoneel, dat over het pasjessysteem gemengd oordeelt (humancap). Het rapport levert de wetenschappelijke onderbouwing voor de beslissing het regime elders in te voeren en toont aan dat experimenteel onderzoek in detentie mogelijk is (governance).
Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.
Waar hoort dit rapport bij?
- Ministerie
- Ministerie van Justitie en Veiligheid
- Organisatieonderdeel
- Dienst Justitiële Inrichtingen
- Bron
- Onderzoeken en evaluaties: Tilburg University en Universiteit Leiden
- Toegepaste standaard
- Extern onderzoek
- Datum
- 2019-10 (alleen de maand is bekend)
Bronnen
- Het rapport zelf
- originele publicatie
- Omschrijving
- samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
- Risicolabels
- toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
- Indeling bij een onderdeel
- rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
- Bijgewerkt
- augustus 2026
Andere rapporten over Dienst Justitiële Inrichtingen
- 2026-06-29Precair preventief pionieren. Een verkennend onderzoek naar preventieve mogelijkheden in binnen- en buitenland voor een veilige terugkeer in de samenleving van hoogrisico-gedetineerdenRijksuniversiteit Groningen en Erasmus School of Law, Erasmus Universiteit Rotterdam
- 2026-06-26Rapport tablets op celDJI
- 2026-05-19Langdurige gevangenisstraf voorafgaand aan tbs-behandeling. Cijfers, juridisch kader en ervaringen in de forensisch psychiatrische praktijkWODC
- 2026-04Evaluatie Orthodoxe Zendende InstantieUniversiteit voor Humanistiek
- 2025-12-31Interim-auditrapport 2025 Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI)Auditdienst Rijkniet openbaar
- 2025-12-22Langdurig schaarse capaciteit gevangeniswezen - Beleidsverkenning naar maatregelen en scenario’sJenV
Alle openbaar bekende rapporten over Dienst Justitiële Inrichtingen