Rijksmap › Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties › Kiesraad › rapport
Evaluatie verkiezingen voor provinciale staten, algemene besturen waterschappen en kiescolleges in Caribisch Nederland (evaluatieadvies Kiesraad)
Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve RijksmapWaar gaat dit rapport over?
Evaluatieadvies van de Kiesraad aan de minister over de verkiezingen van 20 maart 2019 voor provinciale staten, waterschapsbesturen, eilandsraden en kiescolleges. Het advies beoordeelt het verloop als over het geheel goed, maar signaleert dat meervoudige verkiezingen op een dag complex en belastend zijn, zeker wanneer de kiezersregisters verschillen. Aandachtspunten zijn fouten bij het drukken en bezorgen van stempassen en bij de verzending van stembiljetten, een als onlogisch ervaren kleurstelling van de stempassen, en het feit dat driekwart van de gemeenten de verplichte publicatie van processen-verbaal op internet niet of niet tijdig correct uitvoerde. De Kiesraad betreurt het verbod op digitale gegevensoverdracht omdat dat de detectie van opmerkelijke uitslagen bemoeilijkt, dringt aan op spoedige vervanging van de verouderde verkiezingssoftware, vraagt om een oplossing voor de onderhandse volmachtverlening in Caribisch Nederland en om heroverweging van de bevoegdheidsverdeling bij hertellingen, mede naar aanleiding van de hertelling in Flevoland.
Risicothema's
Governance en verslaggevingCybersecurity en gegevensbeveiligingFraude, omkoping en criminele uitbuiting
Waarom deze indeling: Het advies gaat over de waarborgen in het verkiezingsproces: transparantie van de uitslagvaststelling, publicatie van processen-verbaal en de bevoegdheidsverdeling rond hertellingen. De Kiesraad wijst op het verouderde beveiligingsconcept van de Ondersteunende Software Verkiezingen, dat volgens onderzoek van Fox-IT op zichzelf niet bestand is tegen actuele dreigingen. Daarnaast staat het ronselen van onderhandse volmachten, met name in Caribisch Nederland waar een strafrechtelijk onderzoek loopt, prominent in het advies.
Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.
Waar hoort dit rapport bij?
- Ministerie
- Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
- Organisatieonderdeel
- Kiesraad
- Bron
- Onderzoeken en evaluaties: Kiesraad
- Toegepaste standaard
- Extern onderzoek
- Datum
- 2019-05-17
Bronnen
- Het rapport zelf
- originele publicatie
- Omschrijving
- samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
- Risicolabels
- toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
- Indeling bij een onderdeel
- rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
- Bijgewerkt
- augustus 2026
Andere rapporten over Kiesraad
- 2026-06-29Evaluatieadvies gemeenteraadsverkiezingen 2026Kiesraad
- 2026-06-24Evaluatie gemeenteraadsverkiezingen 2026. Vragenlijst gemeenteambtenarenCenterdata
- 2026-06Evaluatie Gemeenteraadsverkiezingen 2026. Rapportage focusgroepen gemeentenOnderzoeken en evaluaties
- 2026-02-23Evaluatieadvies Tweede Kamerverkiezing 2025Kiesraad
- 2026-02-16Evaluatie Tweede Kamerverkiezing 2025 - GemeenteambtenarenCenterdata
- 2026-02-11Vertrouwen borgen in veranderende tijden - Evaluatie Kiesraad 2020-2024Andersson Elffers Felix