Aansluiting gezocht! Verkenning aansluiting minnelijke schuldhulpverlening en wettelijke schuldsanering

Op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is verkend waarom de instroom in de wettelijke schuldsanering daalt en of de aansluiting tussen minnelijke schuldhulpverlening en die wettelijke regeling nog werkt. De verkenning reconstrueert eerst de beleidstheorie achter de aansluiting en achter het bredere stelsel, en toetst die vervolgens aan cijfers en aan het gedrag van gemeenten, bewindvoerders, schuldeisers en rechters. Het aantal huishoudens met problematische schulden neemt ondanks hoogconjunctuur niet af en de toestroom naar schuldhulp is minstens gelijk gebleven, maar het aantal aanvragen voor minnelijke regelingen en de instroom in de wettelijke schuldsanering zijn fors gedaald. Mensen blijven hangen in vormen van hulp die niet leiden naar een schuldenvrije toekomst. De gemeentelijke schuldhulpverlening wordt een lappendeken genoemd met grote kwaliteitsverschillen, betrouwbaar cijfermateriaal ontbreekt en er is geen helder kader waar schuldenaren op mogen rekenen. Door de dalende toestroom bereikt de uitvoering van de wettelijke regeling een kritische omvang wat betreft beschikbare bewindvoerders.

Governance en verslaggevingFinanciële, liquiditeits- en insolventierisico'sVeranderende wet- en regelgeving

Waarom deze indeling: De verkenning legt weeffouten bloot in een stelsel waarin gemeenten, schuldeisers, bewindvoerders en rechters elk hun eigen prikkels volgen, met een lappendeken aan uitvoering en een ontbrekend handhavingskader als gevolg. Het gaat om huishoudens met problematische schulden en om financiele prikkels die samenwerking eerder tegenwerken dan bevorderen. De beleidstheorie is gereconstrueerd uit wetgeving en Kamerstukken en getoetst aan de praktijk, waarbij de aansluiting tussen het minnelijke traject en de wettelijke schuldsanering centraal staat.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Organisatieonderdeel

DG Sociale Zekerheid en Integratie

Bron

Onderzoeken en evaluaties: Berenschot

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2019-04-26

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Indeling bij een onderdeel

rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd

Bijgewerkt

augustus 2026

• 2026-07-10UWV Monitor arbeidsparticipatie van mensen met een arbeidsbeperking 2025UWV, Strategie, Beleid en Kennis
• 2026-07Evaluatie adviesrecht van gemeenten bij schuldenbewindenBureau Bartels
• 2026-06(On)benutte handelingsruimte in de bijstandNederlandse Arbeidsinspectie
• 2026-05Monitor deelnemerservaringen Wet toekomst pensioenenIpsos I&O
• 2026-04-13Een vroege start op de Nederlandse arbeidsmarkt. Ervaringen, resultaten en werking van de proeven met startbanen voor statushoudersDe Beleidsonderzoekers
• 2026-04Pilot ketenverwijzing bij schuldenproblematiek: een brug naar gemeentelijke schuldhulpverleningHogeschool Utrecht, lectoraat Schulden en Incasso

Alle openbaar bekende rapporten over DG Sociale Zekerheid en Integratie