Rijksmap

Rijksmap › Ministerie van Economische Zaken en Klimaat › DG Bedrijfsleven en Innovatie › rapport

Berenschot Rapport NLDTIB Nederlandse defensie- en veiligheid gerelateerde technologische industriële basis 2026

2026-05-21 · Onderzoeken en evaluaties: Berenschot · standaard Extern onderzoek · Toezicht & onderzoek

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

AI-samenvatting

Periodiek onderzoek van Berenschot van april 2026 in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, in het bijzonder het Commissariaat Militaire Productie, naar de omvang en positie van de Nederlandse defensie- en veiligheidgerelateerde technologische industriele basis. Het onderzoek verschijnt sinds 2004 met tussenpozen en is uitgevoerd in samenwerking met de stichting Nederlandse Industrie voor Defensie en Veiligheid. Driehonderdvierentachtig bedrijven vulden de vragenlijst in; met eerder aangeleverde gegevens komt de steekproef op 524 bedrijven, ongeveer 35 procent van de populatie. De defensie- en veiligheidgerelateerde omzet stijgt naar tien miljard euro, het aantal bedrijven in de sector groeit sterk en werkgelegenheid en onderzoeksuitgaven nemen gematigder toe. De groei komt vooral door nieuwe toetreders, die elk een beperkte defensieomzet halen, waardoor de gemiddelde omzet per bedrijf daalt terwijl de sectoromzet stijgt. Achtergrond is de verhoging van de Nederlandse defensie-uitgaven naar vijf procent van het bruto binnenlands product.

Risicothema's

Marktverandering en concurrentieMacro-economische en geopolitieke onzekerheidToeleveringsketen, uitbesteding en derdenPersoneel, diversiteit en behoud van talent

Waarom deze indeling: Het onderzoek meet de omvang en marktpositie van de Nederlandse defensie- en veiligheidgerelateerde industrie: de omzet steeg van 4,7 miljard euro in 2021 naar 10,2 miljard euro in 2025, de populatie groeide van circa 1.000 naar circa 1.500 bedrijven en het exportaandeel daalde naar 35 a 37 procent, wat het rapport zelf een reeel strategisch risico noemt. De groei wordt geplaatst tegen geopolitieke spanningen, de oorlog in Oekraine en de verhoging van de defensie-uitgaven naar 5 procent van het bbp, terwijl circa 20 procent van de inkoop uit China komt en afhankelijkheid van Chinese en Amerikaanse toeleveranciers als strategische kwetsbaarheid wordt benoemd. Als knelpunten voor opschaling gelden onzekerheid over ordervolumes (47 procent), complexe aanbestedingen (43 procent) en arbeidsmarktkrapte (36 procent), met verdringing tussen Defensie en industrie op dezelfde krappe arbeidsmarkt.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Organisatieonderdeel
DG Bedrijfsleven en Innovatie
Bron
Onderzoeken en evaluaties: Berenschot
Toegepaste standaard
Extern onderzoek
Datum
2026-05-21

Bronnen

Het rapport zelf
originele publicatie
Omschrijving
samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
Risicolabels
toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel
rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt
augustus 2026

Andere rapporten over DG Bedrijfsleven en Innovatie

Alle openbaar bekende rapporten over DG Bedrijfsleven en Innovatie