Evaluatie beleidsregel en ministeriële regeling CBS

KWINK groep evalueerde de beleidsregel taakuitoefening CBS en de regeling werkzaamheden derden, die beide sinds 1 juli 2020 gelden. Die regels moeten voorkomen dat het statistiekbureau werk doet dat ook marktpartijen kunnen leveren. Het doel om het werk voor niet-overheidspartijen in te perken lijkt bereikt: derden en marktpartijen merken dat het CBS strikter is geworden. Over de rolverdeling bestaat nog steeds onduidelijkheid, onder meer over wat 'aanvullende statistische diensten' zijn en wie tot 'de overheid' behoort. De beoogde verbetering van de relatie met kritische marktpartijen en een branchevereniging is niet bereikt; de meeste betrokken partijen blijken overigens helemaal geen uitgesproken mening over de regels te hebben.

Marktverandering en concurrentieGovernance en verslaggevingVeranderende wet- en regelgevingCommunicatie, reputatie en stakeholders

Waarom deze indeling: De evaluatie onderzoekt of de beleidsregel taakuitoefening CBS en de regeling werkzaamheden derden, beide van kracht sinds 1 juli 2020, hun doelen halen en draait om de afbakening tussen het CBS en private statistische dienstverleners, met signalen van bedrijven over ervaren marktverstoring en de geest van de Wet Markt en Overheid als kader. Het doelbereik is gemengd: van 382 verzoeken van derden werden er 49 afgewezen en het CBS is aantoonbaar strikter geworden, maar de onduidelijkheid over de begrippen aanvullende statistische dienst en overheid is niet weggenomen en de beoogde relatieverbetering met kritische marktpartijen is uitgebleven, mede door de nog lopende procedure van de MOA tegen de Staat en het CBS. Het CBS heeft de naleving belegd bij een Competitive Neutrality Officer met casuistiekoverleg, jaarlijkse openbare rapportages en een onafhankelijke klachtencommissie, waar in twee jaar drie klachten binnenkwamen.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Economische Zaken en Klimaat

Organisatieonderdeel

Centraal Bureau voor de Statistiek

Onderdeel volgens het rapport

CBS

Bron

Onderzoeken en evaluaties: KWINK groep

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2023-05-24

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Indeling bij een onderdeel

rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd

Bijgewerkt

augustus 2026

• 2024-11-22Een aanbestedingsrechtelijke analyse van de mogelijke verhoging van het grensbedrag incidentele statistische werkzaamheden door het CBS voor derdenUniversiteit Utrecht, Centre for Public Procurement en RENFORCE
• 2022-02-23Centraal Bureau voor de Statistiek Evaluatie 2016 - 2020KWINK groep
• 2021-09-27Voortgangsrapportage naleving Regeling werkzaamheden derden CBS en Beleidsregel taakuitoefening CBSCBS
• 2019-06-23Advies over uitgangspunten voor de rolverdeling tussen CBS en marktpartijenonafhankelijk verkenner aangesteld door het ministerie van Economische Zaken en Klimaat

Alle openbaar bekende rapporten over Centraal Bureau voor de Statistiek