Rijksmap › Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap › SG-cluster › rapport
Inventarisatie hardvochtigheden (OCW)
Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve RijksmapWaar gaat dit rapport over?
Naar aanleiding van de motie Ploumen/Jetten inventariseerde het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap potentiele hardvochtigheden in de eigen wet- en regelgeving. Een interne uitvraag leverde 82 voorbeelden op waarvan er 64 overbleven, aangevuld met 59 reacties uit een internetconsultatie. Elk voorbeeld is getoetst aan een interdepartementaal afgestemd kader, gebaseerd op onderzoek van Panteia voor SZW: een hardvochtigheid is een rechtmatige overheidshandeling met onevenredige gevolgen die iemands leven kan ontwrichten. De meeste voorbeelden halen die drempel niet, vaak met de kanttekening dat de regeling wel slecht uitlegbaar is. In een beperkt aantal gevallen, onder meer rond passend onderwijs, vrijstelling van de leerplicht en de combinatie van onderwijs en zorg, kan de regelgeving individueel hardvochtig uitpakken.
Risicothema's
Veranderende wet- en regelgevingGovernance en verslaggevingCommunicatie, reputatie en stakeholders
Waarom deze indeling: De inventarisatie draait om de vraag of onderwijswetten en subsidieregelingen onbedoeld onevenredig hard uitpakken en of hardheidsclausules nodig zijn (laws). Per voorbeeld wordt vastgelegd welk oordeel, welke actie en welke planning eraan hangt (governance). De maatstaf is de maatschappelijke verkeersopvatting over de verhouding tussen overheid en burger, met de behoorlijkheidsnormen van de Nationale ombudsman als ankerpunt (comms).
Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.
Waar hoort dit rapport bij?
- Ministerie
- Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
- Organisatieonderdeel
- SG-cluster
- Bron
- Onderzoeken en evaluaties: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
- Toegepaste standaard
- Extern onderzoek
- Datum
- 2022-12-22
Bronnen
- Het rapport zelf
- originele publicatie
- Omschrijving
- samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
- Risicolabels
- toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
- Indeling bij een onderdeel
- rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
- Bijgewerkt
- augustus 2026
Andere rapporten over SG-cluster
- 2026-07-14Onderzoek informatieveiligheid en gedrag bij OCWAuditdienst Rijk
- 2026-07-03Jaarverslag Integriteit 2025 - Ministerie van Onderwijs, Cultuur en WetenschapOCW
- 2026-06-16Onderzoek naar het gebruik van afkomstgerelateerde indicatorenOCW
- 2026-05-20Resultaten verantwoordingsonderzoek 2025 ministerie van Onderwijs, Cultuur en WetenschapAlgemene Rekenkamer
- 2026-05-20Auditrapport 2025 Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII)Auditdienst Rijk
- 2026Welzijn en onderwijsOnderwijsraad