Rijksmap › Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid › Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen › rapport
Tussen staat en menselijke maat - Handhaving in de sociale zekerheid
Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve RijksmapWaar gaat dit rapport over?
Het onderzoek 'Tussen staat en menselijke maat' beantwoordt de vraag: Hoe pakt het huidige handhavingsbeleid in de sociale zekerheid uit voor UWV, SVB, gemeenten en burgers en wat zijn belangrijke aandachtspunten voor de ontwikkeling van het handhavingsbeleid en -instrumentarium?
Risicothema's
Governance en verslaggevingVeranderende wet- en regelgevingFraude, omkoping en criminele uitbuitingCommunicatie, reputatie en stakeholders
Waarom deze indeling: De Fraudewet uit 2013 verplichtte tot volledige terugvordering en een punitieve boete ongeacht verwijtbaarheid, met een minimumboete van 150 euro en een aangiftegrens die van 10.000 naar 50.000 euro ging; de verwachte opbrengst was 180 miljoen euro over 2012 tot 2015. De Centrale Raad van Beroep dwong in 2014 tot individuele beoordeling en een boetestaffel naar verwijtbaarheid, maar bij terugvorderingen bleef de ruimte minimaal: in 722 onderzochte rechtszaken over 2013 tot 2018 zag de rechter geen enkele keer een dringende reden om ervan af te zien. In 2021 besloot het UWV 2,2 miljoen euro bij 1.200 mensen niet terug te vorderen. De analyse is dat handhaving die het draagvlak voor solidariteit moest versterken dat draagvlak juist ondermijnt, en dat verdere specificering van wetgeving zowel meer fouten door burgers als meer ruimte tussen de regels oplevert.
Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.
Waar hoort dit rapport bij?
- Ministerie
- Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
- Organisatieonderdeel
- Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
- Onderdeel volgens het rapport
- UWV, SVB en gemeenten
- Bron
- Onderzoeken en evaluaties: NSOB
- Toegepaste standaard
- Extern onderzoek
- Datum
- 2021-11-21
Bronnen
- Het rapport zelf
- originele publicatie
- Omschrijving
- officiële omschrijving, overgenomen van de publicatiepagina
- Risicolabels
- toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
- Indeling bij een onderdeel
- rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
- Bijgewerkt
- augustus 2026
Andere rapporten over Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
- 2026-04-22Evaluatie re-integratiedienstverlening IVA en Wajong-DGA: Tussenrapport – halverwege de pilotDe Beleidsonderzoekers
- 2026-04-07Stand van de uitvoering sociale zekerheid april 2026UWV en SVB
- 2025-12-19Sociaal-medische dienstverleningUWV
- 2025-12-19Verbetering van de sturingsrelatie tussen UWV en het ministerie van SZWUniversiteit Utrecht
- 2025-12-03Fouten bij WIA-uitkeringen: blind voor de signalen, burgers geraaktAlgemene Rekenkamer
- 2025-10-21Wajongdienstverlening UWV 2017-2022De Beleidsonderzoekers
Alle openbaar bekende rapporten over Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen