Rijksmap › Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat › ProRail › rapport
Onderzoek naar het vrijkomen van stof en schadelijke componenten tijdens handelingen met ballast (TNO 2020 R11703)
Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve RijksmapWaar gaat dit rapport over?
Bij het produceren, vervoeren en verwerken van ballast in het spoor komt kwartshoudend stof vrij. ProRail vroeg TNO te vergelijken hoeveel stof vrijkomt bij twaalf typen gesteente uit gecertificeerde steengroeven. TNO nam ter plaatse monsters, deed gesimuleerde stortproeven in het laboratorium en voerde aanvullende praktijkmetingen uit met porfier uit Quenast, van groeve tot spoor bij Geldermalsen. Gemeten zijn inhaleerbaar en respirabel stof, respirabel kristallijn silica, vezels, nikkelhoudende mineralen en mica. Het wassen op locatie halveert de emissie bij halvering van het percentage breekstof; bevochtigen voorafgaand aan een handeling verlaagt de stofvorming met een factor tien tot honderd. Het type gesteente maakt verschil, waarbij kwartsiet het gunstigst en granodioriet en graniet het ongunstigst uitpakken. Bij de gesteenten uit Glensanda, Jelsa en Taben-Rodt worden grenswaarden waarschijnlijk overschreden; TNO beveelt aan die niet meer toe te passen en een bovengrens van 60 procent kwarts te stellen. Bij het stoppen en profileren in het spoor werden grenswaarden overschreden.
Risicothema's
Gezondheid, veiligheid en beveiligingVeranderende wet- en regelgevingToeleveringsketen, uitbesteding en derden
Waarom deze indeling: Het onderzoek gaat over blootstelling van spoorwerkers aan kwartsstof en andere schadelijke componenten, een direct gezondheids- en veiligheidsrisico. Vastgesteld wordt dat de spoorbranche op het punt van bronaanpak niet voldoet aan de Arbeidsomstandighedenwet en het Arbobesluit. De keuze van steengroeven en de kwaliteit van hun wasinstallaties bepalen mede de blootstelling, wat het een inkoop- en ketenvraagstuk maakt.
Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.
Waar hoort dit rapport bij?
- Ministerie
- Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
- Organisatieonderdeel
- ProRail
- Bron
- Onderzoeken en evaluaties: TNO
- Toegepaste standaard
- Extern onderzoek
- Datum
- 2020-11-04
Bronnen
- Het rapport zelf
- originele publicatie
- Omschrijving
- samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
- Risicolabels
- toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
- Indeling bij een onderdeel
- rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
- Bijgewerkt
- augustus 2026
Andere rapporten over ProRail
- 2026-05-18Monitoring uitvoering aanbevelingen Onderzoeksraad voor VeiligheidILT
- 2025-10-13Tijd om te handelen. De weerbaarheidsopgave van het Nederlandse spoorOverlegorgaan Fysieke Leefomgeving, Brede Weerbaarheidstafel
- 2025-09-11Betrouwbaar Beter in de praktijk. Een evaluatie van het programma Betrouwbaar BeterGoudappel
- 2025-04-25Monitoring uitvoering aanbevelingen Onderzoeksraad 2024 voor de VeiligheidILT
- 2024-12-20Review Verbeterprogramma Zee-Zevenaar (2024-2026)Arcadis Nederland
- 2024-06-12Rapportage over de Nederlandse railinfrastructuurILT