Rijksmap › Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid › Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen › rapport
Eindrapportage Extern Onderzoek Meldstructuur en -cultuur Uitkeringsfraude UWV
Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve RijksmapWaar gaat dit rapport over?
Meldstructuur en meldcultuur rond uitkeringsfraude bij het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen, ingesteld door de eigen raad van bestuur in overleg met het ministerie na berichtgeving in september 2018 over misbruik van de Werkloosheidswet en over een veronderstelde angstcultuur. Op basis van bestaande interne onderzoeken, documentanalyse en interviews bij geselecteerde vestigingen, begeleid door een externe commissie, is nagegaan welke meldmogelijkheden er zijn, hoe die worden gebruikt en wat medewerkers belemmert. De conclusie is dat sprake is van een sterk gedeelde, positieve en open cultuur waarin veel bespreekbaar is, maar waarin men elkaar onvoldoende aanspreekt op ongewenst gedrag, en dat van een angstcultuur zeker geen sprake is. Er bestaat formeel een sluitend stelsel van meldpunten; het centrale fraudemeldpunt en het integriteitsbureau zijn goed bekend, de vertrouwenspersonen en het luisterend oor veel minder. Melden wordt niet ontmoedigd maar ook niet aangemoedigd: leidinggevenden sturen niet op fraudedetectie, ontvangen geen overzichten van meldingen en agenderen fraude nauwelijks in werkoverleggen, terwijl productienormen en werkdruk het zelf uitzoeken van vermoedens verdringen. Signalen blijven volgens medewerkers geregeld hangen bij de leidinggevende.
Risicothema's
OrganisatiecultuurFraude, omkoping en criminele uitbuitingGovernance en verslaggeving
Waarom deze indeling: De kern is de organisatie- en meldcultuur: of medewerkers zich veilig voelen om signalen te melden, of leidinggevenden die signalen oppakken en hoe sterk de nadruk op productienormen ligt. Aanleiding is de berichtgeving over misbruik van de Werkloosheidswet door arbeidsmigranten en de vraag of fraudesignalen voldoende worden opgepakt. De meldstructuur, de bescherming van melders en de aansluiting op de basisnormen integriteit voor overheidsorganisaties vormen het bestuurlijke kader.
Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.
Waar hoort dit rapport bij?
- Ministerie
- Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
- Organisatieonderdeel
- Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
- Bron
- Onderzoeken en evaluaties: Prof. dr. Zeger van der Wal en prof. dr. Emile Kolthoff
- Toegepaste standaard
- Extern onderzoek
- Datum
- 2019-06-11
Bronnen
- Het rapport zelf
- originele publicatie
- Omschrijving
- samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
- Risicolabels
- toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
- Indeling bij een onderdeel
- rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
- Bijgewerkt
- augustus 2026
Andere rapporten over Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
- 2026-04-22Evaluatie re-integratiedienstverlening IVA en Wajong-DGA: Tussenrapport – halverwege de pilotDe Beleidsonderzoekers
- 2026-04-07Stand van de uitvoering sociale zekerheid april 2026UWV en SVB
- 2026-02-02Advies Bemiddelingsservice fase 1Adviescollege ICT-toetsing
- 2025-12-19Sociaal-medische dienstverleningUWV
- 2025-12-19Verbetering van de sturingsrelatie tussen UWV en het ministerie van SZWUniversiteit Utrecht
- 2025-12-03Fouten bij WIA-uitkeringen: blind voor de signalen, burgers geraaktAlgemene Rekenkamer
Alle openbaar bekende rapporten over Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen