Vooronderzoek spreekrecht WUS - Managementsamenvatting

Samenvatting van het rapport 'Vooronderzoek spreekrecht WUS'. Het rapport gaat over 2 onderdelen uit de Wet uitbreiding slachtofferrechten (WUS). Het gaat om het beperkte spreekrecht bij verlengingszittingen voor tbs en pij. PIJ betekent Plaatsing in een Inrichting voor Jeugdigen. Daarnaast gaat het rapport over de uitbreiding van de kring van spreekgerechtigden met stieffamilie en pleegfamilie.

Veranderende wet- en regelgevingGovernance en verslaggevingCommunicatie, reputatie en stakeholders

Waarom deze indeling: Het vooronderzoek reconstrueert de beleidslogica en verricht een nulmeting bij twee wetswijzigingen uit de Wet Uitbreiding Slachtofferrechten, de uitbreiding van de kring spreekgerechtigden met stief- en pleegfamilie per 1 januari 2023 en het beperkt spreekrecht bij tbs- en pij-verlengingszittingen per 1 januari 2025, met de bijbehorende artikelen in het Wetboek van Strafvordering en de vertaling naar beleidskaders, werkinstructies en registratiesystemen. De onderzoekers stellen vast dat de wet niet altijd op wetenschappelijke onderbouwing berust, dat geen enkele ketenpartner registreert wie tot de spreekgerechtigden behoort of daadwerkelijk spreekt en dat aanpassing van de systemen geen prioriteit heeft, waardoor kwantitatieve evaluatie niet mogelijk is. Verder blijkt informeren en raadplegen van slachtoffers inconsequent te verlopen, ontbreekt terugkoppeling over beschermingsbehoeften en kan verkeerde verwachtingsvorming rond de term spreekrecht leiden tot secundaire victimisatie.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Justitie en Veiligheid

Onderdeel volgens het rapport

DG Straffen en Beschermen (DGSB)

Bron

Onderzoeken en evaluaties: Significant

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2026-02-03

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

officiële omschrijving, overgenomen van de publicatiepagina

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026