Rijksmap

RijksmapMinisterie van Binnenlandse Zaken en KoninkrijksrelatiesDG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat › rapport

Tussen Kamer, krant en sociale media. De wisselwerking tussen de Tweede Kamer, landelijke kranten en sociale media in de verspreiding van discriminerende uitingen

2026-02 · Onderzoeken en evaluaties: Universiteit van Amsterdam · standaard Extern onderzoek · Toezicht & onderzoek

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

AI-samenvatting

In opdracht van de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme analyseerden onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam tien jaar aan teksten, van 2014 tot en met 2024: toespraken en interrupties in de Tweede Kamer, artikelen in landelijke kranten en reacties op YouTube onder de kanalen van De Telegraaf, NOS, NOS Jeugdjournaal en NU.nl. Gekeken is hoe vaak over bevolkingsgroepen wordt gesproken, met welke lading en hoe vaak dat discriminerend gebeurt. De domeinen beinvloeden elkaar voortdurend, maar het effect van Kamerleden is het sterkst: spreken zij vaker, negatiever of discriminerend over een groep, dan is dat patroon daarna zichtbaar in YouTube-reacties en in mindere mate in kranten. Omgekeerde invloed bestaat ook, maar is zwakker. De wisselwerking is het sterkst bij uitingen over Joden, moslims en de herkomst van mensen.

Risicothema's

Communicatie, reputatie en stakeholdersDigitale disruptie, nieuwe technologie en AIVeranderende wet- en regelgeving

Waarom deze indeling: Het onderzoek gaat over het publieke debat en de normalisering van discriminerend taalgebruik tussen politiek, pers en publiek (comms). Het analyseert grote hoeveelheden online tekst en doet een beroep op sociale mediaplatforms voor moderatie, transparantie en toegang tot data (digital). De rapportage roept toezichthouders op strikt toe te zien op naleving van wettelijke verplichtingen door platforms (laws).

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Organisatieonderdeel
DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat
Bron
Onderzoeken en evaluaties: Universiteit van Amsterdam
Toegepaste standaard
Extern onderzoek
Datum
2026-02 (alleen de maand is bekend)

Bronnen

Het rapport zelf
originele publicatie
Omschrijving
samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
Risicolabels
toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel
rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt
augustus 2026

Andere rapporten over DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat

Alle openbaar bekende rapporten over DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat