Resultaten verantwoordingsonderzoek 2025. Rapport bij het Jaarverslag 2025 Ministerie van Defensie (X) en Defensiematerieelbegrotingsfonds (K)

Jaarlijks onderzoek van de Algemene Rekenkamer naar de verantwoording over beleid, bedrijfsvoering en besteding bij het ministerie van Defensie en het Defensiematerieelbegrotingsfonds over 2025. De uitgaven stegen met bijna 5,8 miljard euro naar 25,8 miljard euro en de verplichtingen bedroegen 44,4 miljard euro; Nederland voldeed met 2,22 procent van het bruto binnenlands product voor het eerst aan de oude NAVO-norm, terwijl vanaf 2035 3,5 procent geldt. De snelle groei stelt eisen aan de basis die nog niet worden waargemaakt: er zijn negen onvolkomenheden in de bedrijfsvoering, waarvan de beveiliging van militaire objecten ernstig is en er een vertrouwelijk is. Bij inkoop, munitiebeheer, vastgoedbeheer, autorisatiebeheer, cryptobeheer en het inventarisatieproces is deels vooruitgang geboekt, maar bij vastgoed gaat de aandacht vooral naar uitbreiding terwijl het onderhoud van bestaand vastgoed achterblijft en de totale opgave op circa 55 miljard euro wordt geraamd. Nieuw is de onvolkomenheid rond het ontbrekende fraude- en corruptiebeleid. Financieel zijn de oordelen negatief bij het totaal van de uitgaven en ontvangsten van Defensie en een artikel, en bij het totaal van de verplichtingen van het materieelfonds en vijf artikelen.

Financiële, liquiditeits- en insolventierisico'sGovernance en verslaggevingFraude, omkoping en criminele uitbuiting

Waarom deze indeling: Het zwaarste oordeel is financieel: bij het materieelfonds is voor 4,3 miljard euro aan fouten en onzekerheden in de aangegane verplichtingen vastgesteld, waarvan 3,6 miljard door onvoldoende onderbouwing van uitzonderingsprocedures in de aanbestedingsregels, en de oordelen bij vijf artikelen zijn negatief. De bedrijfsvoering zelf is het tweede thema: negen onvolkomenheden, waaronder een ernstige bij de beveiliging van militaire objecten, en aanhoudend gebrekkige sturing en beheersing van het materieelbeheer. Nieuw is dat het ministerie geen fraude- en corruptiebeleid en geen risicoanalyse daarvoor heeft, terwijl steeds vaker direct bij een leverancier wordt gegund in een gespannen defensiemarkt met bekende corruptierisico's.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Defensie

Onderdeel volgens het rapport

Defensiematerieelbegrotingsfonds

Bron

Algemene Rekenkamer: Algemene Rekenkamer

Toegepaste standaard

ISSAI

Datum

2026-05-20

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026