Rijksmap

RijksmapMinisterie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid › rapport

Niet veel verbetering in tegengaan van arbeidsuitbuiting en bescherming van slachtoffers

2026-05-20 · Algemene Rekenkamer · standaard ISSAI · Gericht op geven van zekerheid

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

Officiële omschrijving

Dit onderzoek maakt deel uit van verantwoordingsonderzoek ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Sommige werkgevers behandelen hun werknemers heel slecht. Dit heet arbeidsuitbuiting. Werknemers moeten bijvoorbeeld veel uren werken en ze krijgen te weinig loon of helemaal geen loon. De minister wil deze slachtoffers beter beschermen en ook iets doen tegen arbeidsuitbuiting. Daarom krijgen werkgevers die werknemers uitbuiten een boete van de Nederlandse Arbeidsinspectie. Soms moeten de werkgevers het werk stoppen. Om slachtoffers te helpen werkt de Arbeidsinspectie samen met hulporganisaties. Er zijn ook informatiepunten voor slachtoffers en er is noodopvang waar slachtoffers tijdelijk kunnen wonen. Bij arbeidsuitbuiting kan er een strafzaak tegen de werkgever komen. Maar vaak is er niet genoeg bewijs., Dan kan er een boete worden opgelegd. Dit heet de ‘bestuursrechtelijke aanpak’. Dan gaat het niet om ‘arbeidsuitbuiting’, maar om ‘ernstige benadeling’. In 2021 deden we ook onderzoek naar dit onderwerp. In dit opvolgonderzoek kijken we of de minister slachtoffers nu beter beschermt dan in 2021.

Risicothema's

Fraude, omkoping en criminele uitbuitingGovernance en verslaggeving

Waarom deze indeling: De tekst is een korte webpagina-samenvatting van het deelonderzoek naar arbeidsuitbuiting en ernstige benadeling: werkgevers buiten werknemers uit met dwang, lange werkdagen en te weinig loon, de Arbeidsinspectie legt boetes en waarschuwingen op en slachtoffers kunnen sinds kort een noodbed krijgen. De verantwoordingskant komt terug in de constatering dat de minister niet weet of hulp zoals de informatiepunten werkt en dat onbekend is of de samenwerking met netwerkpartners is verbeterd. De cijferreeks laat zien dat het aantal doorgeleide meldingen ernstige benadeling daalde van 272 in 2020 naar 125 in 2024, terwijl de omvang van het probleem niet lijkt af te nemen.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Onderdeel volgens het rapport
Nederlandse Arbeidsinspectie
Bron
Algemene Rekenkamer
Toegepaste standaard
ISSAI
Datum
2026-05-20

Bronnen

Het rapport zelf
originele publicatie
Omschrijving
officiële omschrijving, overgenomen van de publicatiepagina
Risicolabels
toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Bijgewerkt
augustus 2026