Rijksmap

Rijksmap › Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties › DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat › rapport

Hoe beoordelen kiezers het nieuwe stembiljet

2026-02-17 · Onderzoeken en evaluaties: Markteffect · standaard Extern onderzoek · Toezicht & onderzoek

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

AI-samenvatting

Onderzoeksbureau Markteffect vroeg kiezers direct na het stemmen op 29 oktober 2025 hoe het tweede experiment met het nieuwe stembiljet beviel. In vijf experimenteergemeenten en vijf vergelijkbare gemeenten zonder het nieuwe biljet vulden 6.485 kiezers de vragenlijst in, 3.007 respectievelijk 3.478. Kiezers in de experimenteergemeenten gaven het gebruiksgemak gemiddeld een 4,8 op een schaal van 1 tot 5, waarbij 83 procent het stemmen heel makkelijk noemde. Leeftijd en opleidingsniveau maakten daarbij nauwelijks verschil; alleen 66-plussers gaven gemiddeld een 4,7. Bijna 60 procent van de ondervraagden stemde voor het eerst met het nieuwe biljet.

Risicothema's

Governance en verslaggevingCommunicatie, reputatie en stakeholders

Waarom deze indeling: Het onderzoek raakt de inrichting en betrouwbaarheid van het verkiezingsproces, waarvoor het stembiljet het kerninstrument is. Daarnaast draait een groot deel van de vragen om de voorlichting vooraf: welke informatie kiezers hebben gezien en of de uitleg in het stemlokaal duidelijk was.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Organisatieonderdeel
DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat
Bron
Onderzoeken en evaluaties: Markteffect
Toegepaste standaard
Extern onderzoek
Datum
2026-02-17

Bronnen

Het rapport zelf
originele publicatie
Omschrijving
samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
Risicolabels
toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel
rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt
augustus 2026

Andere rapporten over DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat

Alle openbaar bekende rapporten over DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat