Rijksmap › Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap › rapport

Evaluatie Monumentenwet BES. Eindrapport

2026-03 · Onderzoeken en evaluaties: Ecorys, met Lyongo Architecture · standaard Regeling Periodiek Evaluatieonderzoek (RPE) · Toezicht & onderzoek

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

AI-samenvatting

Eerste evaluatie van de Monumentenwet BES, die sinds 2010 geldt voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba en tot nu toe nooit was geevalueerd, uitgevoerd naar aanleiding van een Kamermotie. Op basis van deskstudie en 58 verdiepende interviews op de eilanden, in Curacao, Aruba en Sint Maarten en in Europees Nederland, geanalyseerd langs de lijnen structuur, uitvoering en resultaat. De uitvoering ligt op Bonaire grotendeels stil door gebrek aan capaciteit, middelen en een monumentenraad; op Saba staat de monumentenzorg nog in de startfase zonder aangewezen monumenten; op Sint Eustatius is het aantal beschermde monumenten onduidelijk en zijn eigenaren waarschijnlijk niet geinformeerd over de status van hun pand. Bonaire telt 25 beschermde monumenten en ruim zeshonderd beschermingswaardige objecten, Sint Eustatius elf.

Risicothema's

Veranderende wet- en regelgevingGovernance en verslaggevingFinanciële, liquiditeits- en insolventierisico's

Waarom deze indeling: De wet geldt sinds 2010 maar wordt op de drie eilanden nauwelijks toegepast, en er zijn gaten ontstaan tussen dit kader en de Erfgoedwet in Europees Nederland. Bestuurlijk ontbreken op alle eilanden een actieve monumentenraad, een betrouwbaar register en heldere procedures. Structurele financiering voor onderhoud en voor particuliere eigenaren ontbreekt.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Bron: Onderzoeken en evaluaties: Ecorys, met Lyongo Architecture
Toegepaste standaard: Regeling Periodiek Evaluatieonderzoek (RPE)
Datum: 2026-03 (alleen de maand is bekend)

Bronnen

Het rapport zelf: originele publicatie
Omschrijving: samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
Risicolabels: toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Bijgewerkt: augustus 2026