Eindrapport monitor- en evaluatieonderzoek pilots praktijkgericht programma (pgp) vmbo 2020-2025

In 2021 startte OCW een vierjarige pilot met praktijkgerichte programma's in de gemengde en theoretische leerweg van het vmbo, oorspronkelijk als voorbereiding op de nog niet ingevoerde Nieuwe Leerweg. In het vak werken leerlingen aan realistische opdrachten van externe opdrachtgevers. Aan de pilot deden 136 scholen mee, later uitgebreid tot 155 vestigingen. De evaluatie combineert casestudies, vragenlijsten onder leerlingen, docenten en projectleiders, lesobservaties, analyse van administratieve gegevens en een effectanalyse. Scholen en docenten zijn overwegend positief en leerlingen geven het vak een iets hoger cijfer dan andere vakken. Examencijfers, slagingspercentages en doorstroom verschillen echter nauwelijks tussen leerlingen met en zonder het vak. Het opbouwen van een netwerk van opdrachtgevers blijkt lastig.

Personeel, diversiteit en behoud van talentGovernance en verslaggevingFinanciële, liquiditeits- en insolventierisico's

Waarom deze indeling: Het vak moet leerlingen bredere vaardigheden als samenwerken, presenteren en zelfstandig werken bijbrengen en hen beter voorbereiden op vervolgopleiding en beroepspraktijk (humancap). Het onderzoek wijst op de behoefte aan duidelijke kaders voor toetsing, kwaliteitsborging en inbedding in het curriculum naast ruimte voor eigen invulling (governance). Scholen melden dat het vak duurder is dan reguliere theorievakken door ontwikkel- en begeleidingstijd en materiaal (financial).

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Bron

Onderzoeken en evaluaties: ResearchNed, Sardes, ROA, SEO Economisch Onderzoek en KBA Nijmegen

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2026-05 (alleen de maand is bekend)

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026