Rijksmap › Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap › rapport

Een kwestie van lange adem. Historische analyse van het beleid op het terrein van het lerarentekort

2026 · Onderzoeken en evaluaties: Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA), Maastricht University, met CAOP · standaard Extern onderzoek · Toezicht & onderzoek

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

AI-samenvatting

Op verzoek van de commissie OCW van de Tweede Kamer analyseerden onderzoekers van ROA en CAOP het beleid tegen het lerarentekort sinds 1993. Zij combineerden vacature- en arbeidsmarktgegevens, een eigen database met 72 beleidsmaatregelen en zeventien interviews met betrokkenen. Aan beleid heeft het nooit ontbroken, maar gezien de aanhoudende tekorten noemen zij het onvoldoende effectief; een uitgewerkte beleidstheorie ontbreekt. Bezuinigingen op de arbeidsvoorwaarden van leraren uit eerdere decennia werkten lang door in de aantrekkelijkheid van het beroep. Landelijke maatregelen sluiten bovendien slecht aan bij regionale verschillen, terwijl de tekorten zich bij een beperkt aantal scholen concentreren.

Risicothema's

Personeel, diversiteit en behoud van talentGovernance en verslaggevingBedrijfscontinuïteit en operationele weerbaarheid

Waarom deze indeling: Het onderwerp is het aantrekken en behouden van leraren: instroom, zij-instroom, professionalisering, loopbaanbeleid en de aantrekkelijkheid van het beroep. Het rapport wijst op het ontbreken van een integrale beleidstheorie, versnipperde uitvoering en onduidelijk eigenaarschap tussen ministerie, schoolbesturen en beroepsgroep. Aanhoudende tekorten zetten de onderwijskwaliteit en de kansengelijkheid van leerlingen onder druk.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Bron: Onderzoeken en evaluaties: Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA), Maastricht University, met CAOP
Toegepaste standaard: Extern onderzoek
Datum: 2026 (alleen het jaar is bekend)

Bronnen

Het rapport zelf: originele publicatie
Omschrijving: samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
Risicolabels: toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Bijgewerkt: augustus 2026