Rijksmap

RijksmapMinisterie van Binnenlandse Zaken en KoninkrijksrelatiesDG Volkshuisvesting en Bouwen › rapport

De relevantie van de opkoopbescherming toen en nu

2026-06-10 · Onderzoeken en evaluaties: RIGO Research en Advies en Kadaster · standaard Extern onderzoek · Toezicht & onderzoek

Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve Rijksmap

Waar gaat dit rapport over?

AI-samenvatting

Onderzoeksbureau RIGO en het Kadaster evalueerden in opdracht van Binnenlandse Zaken de opkoopbescherming, waarmee gemeenten sinds 1 januari 2022 in aangewezen buurten en prijsklassen het verhuren van een gekochte woning vier jaar lang kunnen verbieden. Inmiddels passen 72 gemeenten de regeling toe. Uit Kadastergegevens en gesprekken blijkt dat aankopen door beleggers zijn afgeremd en dat koopstarters meer kans kregen, maar vooral in de eerste jaren na invoering; daarna nam de betekenis van de maatregel af door andere ontwikkelingen. Gemeenten willen het instrument toch achter de hand houden als vangnet. De onderzoekers adviseren eerst de doelen opnieuw te bepalen en pas daarna te kiezen tussen behoud of afschaffing.

Risicothema's

Veranderende wet- en regelgevingMarktverandering en concurrentieGovernance en verslaggeving

Waarom deze indeling: Centraal staat een wettelijk instrument in de huisvestingsverordening en de vraag of het moet blijven bestaan; het effect is bovendien verweven met een reeks andere recente wetten zoals de Wet betaalbare huur en de differentiatie van de overdrachtsbelasting. Het onderwerp is het gedrag van beleggers en koopstarters op de woningmarkt. De onderbouwing en handhaving door gemeenten blijken sterk te verschillen.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Waar hoort dit rapport bij?

Ministerie
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Organisatieonderdeel
DG Volkshuisvesting en Bouwen
Bron
Onderzoeken en evaluaties: RIGO Research en Advies en Kadaster
Toegepaste standaard
Extern onderzoek
Datum
2026-06-10

Bronnen

Het rapport zelf
originele publicatie
Omschrijving
samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
Risicolabels
toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
Indeling bij een onderdeel
rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
Bijgewerkt
augustus 2026

Andere rapporten over DG Volkshuisvesting en Bouwen

Alle openbaar bekende rapporten over DG Volkshuisvesting en Bouwen