20 jaar burgerinitiatief. Evaluatie van het bereik, de toegankelijkheid en de ervaren impact

Evaluatie van het burgerinitiatief, het instrument waarmee burgers sinds 2006 met 40.000 steunbetuigingen een onderwerp op de agenda van de Tweede Kamer kunnen zetten. Op basis van parlementaire data, enquetes onder initiatiefnemers, Kamerleden en petitieaanbieders en een rondetafelgesprek. Tussen 2006 en 2025 werden 44 initiatieven aangeboden, waarvan 23 ontvankelijk verklaard en plenair behandeld, gemiddeld een per jaar. Bij ruim de helft was een belangenorganisatie betrokken, wat wijst op beperkte toegankelijkheid voor individuele burgers. Struikelblokken zijn het criterium dat de Kamer twee jaar geen besluit over het onderwerp mag hebben genomen en de eisen aan steunbetuigingen. Circa 40 procent van de initiatiefnemers zou het achteraf niet opnieuw doen, omdat een petitie vergelijkbare aandacht oplevert met veel minder inspanning.

Governance en verslaggevingCommunicatie, reputatie en stakeholdersDigitale disruptie, nieuwe technologie en AI

Waarom deze indeling: Bij de invoering zijn nooit toetsbare doelen vastgelegd, waardoor uitspraken over doeltreffendheid en doelmatigheid moeilijk zijn en de Kamer eerst moet bepalen wat zij met het instrument wil. Verwachtingenmanagement en terugkoppeling over opvolging zijn een terugkerend knelpunt bij initiatiefnemers. Een digitaal platform in overheidsbeheer wordt gezien als belangrijkste verbeterrichting voor het indienen en controleren van steunbetuigingen.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Bron

Onderzoeken en evaluaties: Dienst Analyse en Onderzoek, Tweede Kamer der Staten-Generaal

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2026-05-21

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026