Werken binnen de forensische zorg: knelpunten en aangrijpingspunten voor verbetering

Werk en werkcontext van sociotherapeuten in de forensische zorg, verkend in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanuit de Meerjarenagenda forensische zorg. In oktober tot december 2024 liep TNO een dag mee bij drie instellingen met verschillende beveiligingsniveaus (FPA, FPK en FPC), met twee sociotherapeuten en twee observatoren per instelling, en werkte de bevindingen uit met een eigen systeemmodel. Gemeenschappelijk zijn veel taken buiten de kerntaak zorg, veel overleg en onderbrekingen, beperkte digitalisering met informatie op borden en briefjes, teams van vooral jonge vrouwen met weinig ervaring en slechte ervaringen met de inzet van zzp'ers. Instellingen verschillen sterk in administratieve last, werkdruk, cameragebruik en teamsfeer. Genoemde aangrijpingspunten liggen bij procesoptimalisatie, minder administratie, begeleiding van starters en inzet van technologie.

Personeel, diversiteit en behoud van talentGezondheid, veiligheid en beveiligingBedrijfscontinuïteit en operationele weerbaarheid

Waarom deze indeling: De aanleiding is expliciet een personeelsvraagstuk: tekorten, hoge werkdruk en veel verloop onder sociotherapeuten, met moeizame werving en een weinig diverse instroom van vooral jonge vrouwen. Het werk is mentaal en fysiek belastend, met intimidatie en incidenten en een gevoel van onveiligheid tijdens dunbezette nachtdiensten. De personeelstekorten zetten de dagelijkse bezetting van afdelingen onder druk en werken door in de zorg voor patienten.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Justitie en Veiligheid

Onderdeel volgens het rapport

Forensische zorg

Bron

Onderzoeken en evaluaties: TNO Defensie en Veiligheid

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2025-03-20

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026