Weerbaar en toekomstbestendig. De kracht van stabiele grootschalige investeringen in onderzoek en innovatie

Ongevraagd advies over de vraag hoe de rijksoverheid onderzoek en innovatie strategischer kan inzetten voor een toekomstbestendig Nederland. De raad constateert dat opeenvolgende regeringen geen duidelijke keuzes maken, dat een langetermijnvisie op onderzoek en innovatie ontbreekt en dat publieke investeringen te instabiel zijn, waardoor ook private partijen terughoudend blijven. Nederland haalt de Europese norm van 3 procent van het bruto binnenlands product voor onderzoek en ontwikkeling al jaren niet en de private uitgaven zijn geconcentreerd bij enkele bedrijven. Geadviseerd wordt strategische thema's te kiezen op basis van Nederlandse sterktes en kwetsbaarheden, per thema een faciliterend platform in te richten dat publieke, private en maatschappelijke partijen verbindt, en dit geheel structureel te financieren met 0,5 procent van het bruto binnenlands product.

Macro-economische en geopolitieke onzekerheidFinanciële, liquiditeits- en insolventierisico'sGovernance en verslaggeving

Waarom deze indeling: Het advies wijst op de achterblijvende positie van Nederland ten opzichte van omringende landen, schaarstes en kwetsbaarheden en de noodzaak van weerbaarheid in Europees verband (macro). Kern is dat publieke en private uitgaven aan onderzoek en ontwikkeling tekortschieten en dat een investering van 0,5 procent van het bruto binnenlands product nodig is (financial). Veel aandacht gaat naar sturing, stabiliteit van beleid en de balans tussen langjarige zekerheid en het budgetrecht van het parlement (governance).

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Bron

Onderzoeken en evaluaties: Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie (AWTI)

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2025-12-05

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026