Verkenning van een landelijke integrale grondbank

Naar aanleiding van een motie van de Tweede Kamer onderzocht Stec Groep voor het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening of een landelijke integrale grondbank meerwaarde heeft. Zo'n grondbank zou grond in der minne en tegen marktprijs aankopen voor nationale opgaven als woningbouw, energie, natuur en waterveiligheid, zonder zelf te ontwikkelen en zonder dat bij aankoop al vaststaat waarvoor de grond dient. Volgens de onderzoekers is die meerwaarde er, vooral omdat strategisch en vooruitlopend verwerven nu nauwelijks gebeurt. Om te werken moet het vehikel enkele tienduizenden hectares kunnen beheren, met jaarlijks 5.000 tot 8.000 hectare aan transacties, gespreid genoeg om de markt niet te verstoren. Aanbevolen wordt klein te beginnen met bestaande rijksgronden, te werken met een revolverend fonds in plaats van de kasbegroting, en periodiek te evalueren.

Governance en verslaggevingFinanciële, liquiditeits- en insolventierisico'sMarktverandering en concurrentie

Waarom deze indeling: De kern is de vraag of het Rijk grondeigendom moet inzetten om nationale opgaven te sturen, met heldere kaders voor prioritering, taakafbakening en toezicht als voorwaarde. Financieel draait het om een revolverend fonds in plaats van het kasstelsel en om het risico van aankopen zonder concreet projectdoel. Op de grondmarkt moet aankoop van 5.000 tot 8.000 hectare per jaar plaatsvinden zonder de prijsvorming te verstoren.

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Bron

Onderzoeken en evaluaties: Stec Groep

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2025-12-17

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026