Rijksmap › Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties › DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat › rapport
MKBA Elektronisch stemmen tellen. Eindrapportage
Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve RijksmapWaar gaat dit rapport over?
Ecorys en Sira Consulting berekenden voor het ministerie van Binnenlandse Zaken of elektronische telmachines bij verkiezingen maatschappelijk lonen. Het grootste knelpunt is nu de uitvoerbaarheid: handmatig tellen kost gemeenten en vrijwilligers veel tijd. Het vertrouwen in de uitslagen is juist hoog en er worden weinig telfouten gemaakt. Machines op alle stembureaus kosten over acht jaar 201,7 miljoen euro tegen 16,9 miljoen euro aan baten, een tekort van 184,8 miljoen. Alleen op centrale tellocaties is het saldo licht positief. Daar staat tegenover dat telmachines de transparantie en controleerbaarheid van het tellen verminderen.
Risicothema's
Financiële, liquiditeits- en insolventierisico'sDigitale disruptie, nieuwe technologie en AIGovernance en verslaggeving
Waarom deze indeling: Financieel omdat de kern een kosten-batenafweging is waarin 201,7 miljoen euro aan kosten staat tegenover 16,9 miljoen euro aan baten bij landelijke invoering. Digitaal omdat het gaat om de introductie van telmachines in een tot nu toe volledig handmatig proces. Governance omdat de waarborgen transparantie, controleerbaarheid en integriteit van het verkiezingsproces onder druk komen te staan.
Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.
Waar hoort dit rapport bij?
- Ministerie
- Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
- Organisatieonderdeel
- DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat
- Bron
- Onderzoeken en evaluaties: Ecorys, in samenwerking met Sira Consulting
- Toegepaste standaard
- MKBA-systematiek
- Datum
- 2025-06 (alleen de maand is bekend)
Bronnen
- Het rapport zelf
- originele publicatie
- Omschrijving
- samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
- Risicolabels
- toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
- Indeling bij een onderdeel
- rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
- Bijgewerkt
- augustus 2026
Andere rapporten over DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat
- 2026-07-02Gehinderde vertegenwoordiging. De mate waarin lokale politieke partijen te maken kregen met intimidatie en agressie tijdens de gemeenteraadscampagne van 2026Henk van der Kolk (Universiteit Twente en Universiteit van Amsterdam)
- 2026-06-22Reviews accountantswerkzaamheden SiSa 2024Auditdienst Rijk
- 2026-05-15Het ambt, het huis. Evaluatie DU Regeling veilig wonen decentrale bestuurdersDSP-groep
- 2026-05-13Evaluatie stemmen met een nieuw stembiljet GR26. Rapportage kwalitatief onderzoekMARE
- 2026-04-15Discriminatiecijfers in 2025. Een rapport over registraties van discriminatie-incidenten door de politie, en meldingen bij antidiscriminatievoorzieningen en andere organisaties in NederlandArt.1
- 2026-04Meldpunt onbeperkt stemmen. Rapportage van de meldactie over toegankelijkheid van de gemeenteraadsverkiezingen 2026Ieder(in)
Alle openbaar bekende rapporten over DG Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat