Rijksmap › Ministerie van Defensie › pSG-cluster › rapport
Macro-economische effecten van hogere defensie-uitgaven
Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve RijksmapWaar gaat dit rapport over?
Hogere defensie-uitgaven zullen naar verwachting weinig effect hebben op de economische groei van Nederland. De zogenoemde multiplier – de toename van het bbp per extra bestede euro door de overheid – ligt waarschijnlijk dicht bij nul.
Risicothema's
Macro-economische en geopolitieke onzekerheidToeleveringsketen, uitbesteding en derdenPersoneel, diversiteit en behoud van talent
Waarom deze indeling: De kern is een macro-economische vraag: wat doet een verhoging van de defensie-uitgaven met de economische groei, in een context van NAVO-afspraken en oorlog in Oekraine. De toeleveringsketen speelt een hoofdrol, omdat 61 procent van de defensie-investeringen wordt ingevoerd en de Europese defensie-industrie tegen capaciteitsgrenzen aanloopt. Personeel is de derde factor: de krappe arbeidsmarkt zorgt voor verdringing en drukt daarmee het effect op de groei.
Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.
Waar hoort dit rapport bij?
- Ministerie
- Ministerie van Defensie
- Organisatieonderdeel
- pSG-cluster
- Bron
- Onderzoeken en evaluaties: CPB
- Datum
- 2025-11-19
Bronnen
- Het rapport zelf
- originele publicatie
- Omschrijving
- officiële omschrijving, overgenomen van de publicatiepagina
- Risicolabels
- toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
- Indeling bij een onderdeel
- rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
- Bijgewerkt
- augustus 2026
Andere rapporten over pSG-cluster
- 2026-07-03Advies integrale aanpak preventie alcohol- en drugsgebruik DefensieTrimbos-instituut
- 2026-06-24Missiearchivering bij het ministerie van DefensieInspectie Overheidsinformatie en Erfgoed
- 2026-06-18ADR rapport Controleverklaring premie-jaaropgave 2025 DefensieAuditdienst Rijk
- 2026-05-20Resultaten verantwoordingsonderzoek 2025 ministerie van Defensie en DefensiematerieelbegrotingsfondsAlgemene Rekenkamer
- 2026-05-20Verbetering beveiliging Defensiegebouwen komt op gangAlgemene Rekenkamer
- 2026-05-20Inkoop drones versneld of niet?Algemene Rekenkamer