Evaluatie SCAN-programma. Eindrapportage

Het SCAN-programma (Seismische Campagne Aardwarmte Nederland) verzamelt sinds 2018 met publiek geld gegevens over de diepe ondergrond om geologische onzekerheid en daarmee het investeringsrisico voor geothermie te verkleinen. De vier fasen (landelijke 2D-seismiek en herbewerking, onderzoeksboringen, lokale 2D- en 3D-seismiek) zijn onderzocht via deskresearch, een reconstructie van de beleidstheorie en ruim twintig gesprekken met EBN, TNO, marktpartijen, gemeenten en provincies. Er is bijna 1.950 kilometer nieuwe seismiek ingewonnen en ruim 7.500 kilometer herbewerkt; zes onderzoeksboringen zijn afgerond. Het programma wordt breed gezien als effectief tegen marktfalen en de data zijn openbaar en uniform. Knelpunten zijn de als black box ervaren locatiekeuze, een stuurgroep zonder mandaat, de dubbelrol van EBN als publieke uitvoerder en marktdeelnemer, beperkte verantwoording over circa 180 miljoen euro en trage publicatie van data. Het effect op de daadwerkelijke investeringsbereidheid blijft onzeker.

Governance en verslaggevingFinanciële, liquiditeits- en insolventierisico'sKlimaat, biodiversiteit en milieu

Waarom deze indeling: De evaluatie draait om de aansturing van een publiek programma van circa 180 miljoen euro waarbij de stuurgroep geen mandaat heeft, de rolverdeling tussen EBN, TNO en het ministerie onduidelijk is en de verantwoording via summiere jaarverslagen loopt (governance). Budgetuitputting, kostenstijgingen per boring, cofinanciering en staatssteunkaders vormen de financiele kern (financial). Het doel van het programma is versnelling van aardwarmte als duurzame warmtebron binnen de energietransitie (climate).

Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.

Ministerie

Ministerie van Economische Zaken en Klimaat

Onderdeel volgens het rapport

Energie Beheer Nederland (EBN)

Bron

Onderzoeken en evaluaties: Rebel Economics & Policy

Toegepaste standaard

Extern onderzoek

Datum

2025-12-23

Het rapport zelf

originele publicatie

Omschrijving

samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie

Risicolabels

toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd

Bijgewerkt

augustus 2026