Rijksmap › Ministerie van Economische Zaken en Klimaat › DG Klimaat en Energie › rapport
Effecten van systeemkeuzes op investeringen elektriciteitsinfrastructuur
Open het rapport bij de bron Toon dit rapport in de interactieve RijksmapWaar gaat dit rapport over?
Berenschot en Kalavasta rekenden voor een interdepartementaal beleidsonderzoek door hoe keuzes in het energiesysteem de investeringen in het elektriciteitsnet beïnvloeden. Uitgangspunt is het Nationaal Leiderschapscenario voor 2040, waarin tot 2040 ongeveer 112 miljard euro aan uitbreidingsinvesteringen nodig is, grotendeels voor het net op zee. Onderzocht zijn drie varianten: een achterblijvende vraag uit de industrie, vervanging van elektriciteit door waterstof, en meer kernenergie. De besparingen lopen uiteen van 2 tot 25 procent; bij sterk achterblijvende vraag scheelt het 28 miljard euro, waarvan 17 miljard op het net op zee. Lagere netkosten betekenen niet automatisch lagere rekeningen, omdat de vraag dan nog sterker daalt dan de kosten.
Risicothema's
Financiële, liquiditeits- en insolventierisico'sKlimaat, biodiversiteit en milieuMacro-economische en geopolitieke onzekerheid
Waarom deze indeling: De onderzoeksvraag en alle uitkomsten zijn investeringsbedragen: 112 miljard euro aan uitbreidingsinvesteringen tot 2040 in het II3050-scenario, besparingen van 2 tot 25 procent per variant, systeemkosten van 73 miljard euro per jaar en de constatering dat de kosten per eenheid getransporteerde stroom juist stijgen. Daarom wijk ik van X af op het hoofdlabel: de kern is de kostenraming, niet het klimaateffect. Climate hoort er wel bij, want de hele analyse draait om het energietransitiescenario, de mix van wind op zee, kernenergie en waterstof en het risico op carbon leakage, en macro eveneens vanwege het verlies van 25 miljard euro bruto toegevoegde waarde en circa 23.000 banen bij de G14 plus de toegenomen geopolitieke afhankelijkheid. Van Y wijk ik af door continuity te laten vervallen: leveringszekerheid en black-outuren komen alleen zijdelings voor en de piekbelasting per netvlak wordt gepresenteerd als investeringsbepalende factor, niet als vraagstuk van operationele weerbaarheid.
Toegekend met een AI-model (Opus 5) op basis van de zestien thema's van Risk in Focus; niet door mensen gevalideerd. Om de labels beter te onderbouwen gaan we ze gefaseerd herbeoordelen met een tweede, onafhankelijk model van een andere aanbieder (OpenAI naast Anthropic); vanwege tokenlimieten gebeurt dat stapsgewijs. Ziet u een fout? Laat het weten.
Waar hoort dit rapport bij?
- Ministerie
- Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
- Organisatieonderdeel
- DG Klimaat en Energie
- Onderdeel volgens het rapport
- DG Klimaat en Energie
- Bron
- Onderzoeken en evaluaties: Berenschot
- Toegepaste standaard
- Extern onderzoek
- Datum
- 2025-01-10
Bronnen
- Het rapport zelf
- originele publicatie
- Omschrijving
- samenvatting door een AI-model (Opus 5) op basis van de publicatie
- Risicolabels
- toegekend met een AI-model (Opus 5) volgens de zestien thema's van Risk in Focus (ECIIA), niet door mensen gevalideerd
- Indeling bij een onderdeel
- rapportreview van de Rijksmap, op basis van de organisatie die in het rapport wordt genoemd
- Bijgewerkt
- augustus 2026
Andere rapporten over DG Klimaat en Energie
- 2026-07-22Studie naar importterminals voor waterstofdragersTNO
- 2026-06-24Onderzoek naar energiebesparende maatregelen voor het 2030 doelEcorys
- 2026-06-22Kansen achter de meter. Wanneer kunnen woningen verantwoord elektrificeren achter de bestaande aansluiting?Vereniging De BredeStroomversnelling
- 2026-06-17Voorverkenning Diepe Aanlandingen - Bijlage 4 Effectbeoordeling milieu, omgeving en kostenArcadis Nederland, Haskoning en CE Delft
- 2026-06-05Verkennend kostenbeeld Netbeheer Nederland scenario's 2025Onderzoeken en evaluaties
- 2026-05-20De minister van Klimaat en Groene Groei is voorbereid op incidenten op het hoogspanningsnetAlgemene Rekenkamer